Ceza HukukuMakalelerimiz

Uyuşturucu Ticareti Suçu ve Cezası

Günümüzde uyuşturucu madde kullanımı ve ticareti suçu verdiği zarar neticesinde ulusal olabildiği gibi uluslararası bir sorun haline de gelmiştir. Uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti suçları imal, ithal veya ihraç 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 188. maddesinde düzenlenmiştir. Burada korunan hukuksal yarar kamunun sağlığıdır.

Bu yazımızda “uyuşturucu ticareti suçuna” ilişkin genel bilgiler paylaşılmış olup, hukuki uyuşmazlığınıza ilişkin detaylı bilgi için iletişim bölümündeki bilgilerden Çapa Hukuk Bürosu’na ulaşabilirsiniz.

Uyuşturucu Ticareti Suçu Nedir?

5237 Sayılı Türk Ceza Kanun’un 188/1. Maddesi uyarınca;

“Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç eden kişi, yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis ve iki bin günden yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.”

Madde 188 – (3) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduran kişi, on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.’’ şeklinde tanımlanmış ve suç olarak görülmüştür.

Uyuşturucu Ticareti Suçu ve Cezası

Satma ve satılması için hazır hale getirme de suçu oluşturmakla beraber, fail, başkalarına bedelsiz olarak uyuşturucu veya uyarıcı madde verse dahi TCK’nın 188/3. maddesinde düzenlenen suç oluşabilecektir.

Uyuşturucu Ticareti Suçunun Şartları

TCK’nın 188. maddesinin 1. fıkrasında uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri imal, ithal veya ihraç edenin cezalandırılacağı hüküm altına alınmıştır. İmal, ithal veya ihraç aynı suçun seçimlik hareketleri olarak belirtilmiş olduğu için bu hareketlerden yalnızca birinin gerçekleşmesi suçun oluşması için yeterlidir.

  • İmal: Uyuşturucu maddeye nitelik kazandırır ve arttırır.
  • İthal: Uyuşturucu maddelerin bir ülkeden başka bir ülkeye sevki (içeri alma).
  • İhraç: Uyuşturucu maddelerin bir ülkeden başka bir ülkeye sevki (dışarı çıkarma).

Uyuşturucu Ticareti Suçunda Zamanaşımı

Dava zamanaşımı Türk Ceza Kanunu Madde 66’da düzenlenmiştir. Buna göre; “Yirmi yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıl geçmesiyle düşer.” Buna göre uyuşturucu ticareti suçu oluştuktan itibaren 20 yıl geçmekle birlikte zamanaşımına uğrayacaktır.

Uyuşturucunun Ticaretinin Cezası 2024

Uyuşturucu madde imal, ithal ve ihraç suçları için kanun koyucu, hem hapis hem de para cezası öngörmüştür.

TCK Madde 188 – (1) “Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç eden kişi, yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis ve iki bin günden yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.”

Cezalara Etki Eden Ağırlaştırıcı Sebepler ve Nitelikli Halleri

Uyuşturucu ticareti yapma suçunun nitelikli halleri de vardır. Sıralamak gerekirse;

  • Uyuşturucu Maddenin Niteliğine Bağlı Nitelikler;

Nitelikli halin dayanağı sağlık üzerinde daha büyük zararlar ortaya çıkarmasıdır. TCK M.188/4/a’ya göre ‘’eroin, kokain, morfin, sentetik kannabinoid türevleri veya bazmorfin’’ olması nitelikli halidir.

  • Suçun En Az Üç Kişi Tarafından Birlikte veya Bir Örgütün Faaliyeti Çerçevesinde İşlenmesi;

TCK M. 188/5’de düzenlenmiştir. Nitelikli halin gerekçesi suç, örgütsel ve çoklu kişiyle yapıldığı vakit suçun yayılmasını kolaylaştıracak ve aynı zamanda suçla mücadele edilmesini de zorlaştıracaktır.

  • Suçun Sağlık Mesleğinde Çalışanlar Tarafından İşlenmesi;

TCK M. 188/son düzenlenmiştir. Nitelikli halin gerekçesi sağlık mesleğinde çalışanların mesleki yeterlilik gereği bunu imal etmede kolaylık sağlayabileceği aynı zamanda mesleğe duyulan güvenin kötüye kullanılmasıdır. Eczacı, kimyager, laborant gibi sıfatları resmen kazanmış olmak gerekir.

  • Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde verilen veya satılan kişinin çocuk olması;

TCK M. 188/3’de düzenlenmiştir. Bu durumda ceza 15 yıldan az olamaz. Nitelikli hal sadece ‘’verme’’ veya ‘’satma’’ bakımından söz konusudur ve bu andaki yaşa göre değerlendirilir.

  • Suçun Belirli Yerlerde İşlenmesi;

TCK M. 188/3; ‘’suçun; okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi halinde ceza yarı oranında arttırılır.’’

Cezalara Etki Eden Hafifletici Nedenler

Ceza indirim nedeni olarak etkin pişmanlık TCK M. 192/3’e göre;

‘’Bu suçlar (M.188 ve M. 191) haber alındıktan sonra gönüllü olarak, suçun meydana çıkmasına ve fail veya diğer suç ortaklarının yakalanmasına hizmet ve yardım eden kişi hakkında verilecek ceza, yardımın niteliğine göre dörtte birden yarısına kadarı indirilir.’’

TCK madde 188/6’ya göre ise; TCK madde 188/1 ve 3’te düzenlen suçlar açısından, üretimi resmi makamların iznine veya satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran her türlü madde açısından da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır. Ancak, verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir.

Uyuşturucu Ticareti ve Kullanma Suçu Arasındaki Farklar

TCK Madde 191 – (1) Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Failin uyuşturucuyu kendi kullanımı için mi bulundurduğu çok önemlidir, hükmedilecek ceza bu farka göre tamamen değişir. Uyuşturucu ticareti ve kullanma suçu arasındaki fark maddelerin çeşitliliği ve miktarı, failin uyuşturucu kullanıcı olup olmaması, uyuşturucuların bulunduğu yer ve biçimi hatta failin hareketleri bile bunun bir ticaret mi yoksa kullanım amacıyla mı bulundurulduğu sorusunu cevaplayabilmektedir.

TCK Madde 191 – (2) “Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir”.

TCK Madde 191 – (3) “Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır.”

Korunmak istenen hukuksal yarar toplum sağlığı olsa da bunun içinde bireyin kendi sağlığından da söz ederiz. Bu yüzden sanık ceza tehdidi altında tedaviye zorlanıp tekrar sağlıklı birey haline gelerek topluma kazandırma amaçlanır.

Uyuşturucu Madde Ticaretinde Zincirleme Suç

Zincirleme (müteselsil) suç; kanunun aynı hükmünün birkaç defa ihlal edilmesiyle birlikte, her birinin bağımsız suç olarak değil birlikte değerlendirilmesidir. Uyuşturucu madde ticareti suçu seçimlik bir hareket olmasıyla beraber unsurlarından birinin gerçekleşmesi, suçun gerçekleştiği anlamına gelecektir. Bu hareketlerin bir arada bulunması veya farklı zamanlarda aynı suç işleme kastı ile gerçekleştirilmesi durumunda, suçun zincirleme olarak işlendiği kabul edilir ve cezai yaptırımı artar.

Uyuşturucu Ticareti Suçunda Adli Para Cezası

TCK Madde 188- (1) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç eden kişi, yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis ve iki bin günden yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

Adli para cezası; kişinin ekonomik durumuna göre, günlük 20-TL ile 100-TL aralığında belirlenecektir.

Uyuşturucu Ticareti Suçunda Görevli ve Yetkili Mahkeme

Uyuşturucunun kullanmak için suç oluşturduğu hallerde Asliye Ceza Mahkemeleri, uyuşturucu ve uyarıcı maddenin üretimi, imal edilmesi, ticareti suçu gibi suçlara ise Ağır Ceza Mahkemelerinin görev alanına girecektir.

Uyuşturucu ticareti suçunda yetkili mahkemeler ise “suçun işlendiği yer mahkemesidir.”

Uyuşturucu Satarken Yakalandım Ne Kadar Ceza Alırım?

Uyuşturucu madde satmak veya satışa arz etmek bir bedel karşılığında maddenin devrini sağlamaktır. Bu da TCK Madde 188 – (3)’de düzenlenmiştir.

‘’Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduran kişi, on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.’’

Uyuşturucu Davası Ne Kadar Sürer?

Uyuşturucu ticareti davaları, istinaf ve temyiz (Yargıtay) kanun yolu da açık olmak üzere ortalama 2-3 yıl aralığında sürmektedir.

Kaç Gram Uyuşturucu Ticaret Suçuna Girer?

Uyuşturucu vesilesiyle oluşan suç kullanma miktarında kaldığı veya ticaret boyutuna ulaştığı sorusunun eşiğini bulunan uyuşturucu miktarı belirlemez sadece yardımcı rol oynayabilir. Bu da uyuşturucu ve uyarıcı çeşitlerine göre değişmektedir.

Örnek olarak vermek gerekirse; Yargıtay 20. Ceza Dairesi 01.11.2018 tarihli 2018/2232 Esas ve 2018/4842 karar sayılı kararında net 9.9 gram metamfetamin kişisel kullanım sınırı içerisinde kalması nedeniyle, sanığın eyleminin “kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma” suçunu oluşturacağına hükmetmiştir. Yargıtay kararlarında ticaret ve kişisel kullanım amacının belirlenmesinde kesin bir ölçüt bulunmamaktadır. Fakat ortalama bir insanın bir günde tüketebileceği esrar miktarının 3 gram, eroin miktarının ise 60 mg olduğu belirtilmiştir. (Yargıtay 10. CD, 19.06.2015, 2434/31825)

Av. Buğra Çapa

Av. Buğra Çapa, Tekirdağ Anadolu Lisesi’nden mezun olduktan sonra Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde hukuk eğitimi almıştır. 2019 yılında Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olmuştur.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Hemen Bilgi Al!