Boşanma davası, eşlerin evlendikten sonra ve sağ oldukları sürece kanunun öngördüğü hallerden birine dayanarak hakim kararı ile evliliğin sona erdirilmesidir. Türk Medeni Kanunu ile boşanma halleri düzenlenmiştir.
Bu yazımızda anlaşmalı boşanmaya ilişkin genel bilgiler paylaşılmış olup, hukuki uyuşmazlığınıza ilişkin detaylı bilgi için iletişim bölümündeki bilgilerden Çapa Hukuk Bürosu’na ulaşabilirsiniz.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nedir?
Boşanma, evliliğin sona erme hallerinden birisidir. Eşler arasında mutluluğun, güvenin, huzurun, birliğin ve daha birçok hususun sona ermesi halinde evlilik birliğinin devam etmesi beklenemez. Evlilik birliğinin sona erdirilmesi sebeplerinden biri de anlaşmalı boşanmadır. Anlaşmalı boşanma, karı ve kocanın karşılıklı anlaşmak suretiyle evlilik birliğini ve evlilik ile birlikte ortaya çıkan sair hususların (çocuk, nafaka, mal, vs.) sona erdirmek istediğini yazılı olarak mahkemeye bildirmesi ve hakim kararı ile boşanmasıdır.
TMK m.166/3 ile anlaşmalı boşanma düzenlenmiştir. Buna göre; Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.
Anlaşmalı boşanma davası ile taraflar, evlilik birliğini ve evlilik birliği aracılığıyla doğan velayet, nafaka, mal paylaşımı yani yan sonuçları üzerinde istedikleri ve anlaştıkları şekilde sonlandırabilirler.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Anlaşmalı boşanma davası açılmadan öncesinde, eşlerin karşılıklı olarak tüm konularda anlaşması ve anlaştıkları hususları imzalı olarak protokol üzerinde yazılı olarak belirtmeleri gerekir. Taraflar, protokole sürecinin tamamlanması ile birlikte hazırlanacak dava dilekçesini mahkemeye vermeleri ile birlikte anlaşmalı boşanma davasını açabilirler.
Anlaşmalı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Anlaşmalı boşanma davası süresi, davanın görüldüğü mahkemenin yoğunluğuna göre değişiklik göstermekle birlikte, sürecin ortalama 1-2 ay sürdüğü söylenebilir.
Anlaşmalı Boşanma Davasının Şartları ve Gerekli Evraklar Nelerdir?
Anlaşmalı Boşanma Davasının Şartları:
- Eşlerin en az bit yıl evli kalmış olması,
- Eşlerin boşanmak için mahkemeye başvurması ya da birinin başvurması halinde diğerinin de boşanmayı kabul etmesi,
- Hakimin eşleri boşanmak istediklerine dair dinlemesi gerekmektedir.
Anlaşmalı Boşanma Davası İçin Gerekli Evraklar:
- Anlaşmalı boşanma protokolü,
- Boşanma dilekçesi,
- Müşterek çocuk (varsa) nüfus cüzdanları,
- Mal paylaşımı ya da devire ilişkin evraklar.
Anlaşmalı Boşanmanın Hukuki Dayanağı
Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu ile hüküm altına alınmıştır. TMK’nin “Evlilik Birliğinin Sarsılması” başlıklı 166. Maddesi ile boşanma hallerinden biri düzenlenmiştir. 166. Maddenin 3. Fıkrası ile anlaşmalı boşanma düzenlenmiştir.
TMK m.166/3: Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.
Anlaşmalı Boşanma Davasını Kim Açabilir?
Anlaşmalı boşanma davasını eşlerden biri açabilir. Bir diğer deyişle anlaşmalı boşanma davasını karı ya da koca açar.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Anlaşmalı boşanma davasında görevli mahkeme; “aile mahkemesidir.”
Anlaşmalı boşanma davasında yetkili mahkeme; “eşlerden birinin en son ikamet adresinin bulunduğu yer mahkemesidir.”
Anlaşmalı Boşanma Davasında Mal Paylaşımı
Anlaşmalı boşanma davası ile eşler, evlilik birliği içerisinde edinmiş oldukları malvarlıklarının paylaşımı konusunda anlaşma sağlayabilirler. Malvarlığına konu; banka hesabı, araç, ev, arsa, ev eşyaları ve benzeri birçok şey olabilir. Taraflar mal paylaşımı konusunda anlaşma sağlamamış ya da sağlayamamış olabilirler. Bu durum, yani mal paylaşımının yapılamaması anlaşmalı boşanma davasının açılmasına ve karar verilmesine engel değildir. Bu halde eşlerden biri mal paylaşımı davası açabilir.
Anlaşmalı Boşanma Davasında Ziynet Eşyaları
Anlaşmalı boşanma davası ile eşler, evlilik birliğini sonlandırırken bir önceki maddede belirttiğimiz gibi ziynet eşyalarının paylaşımı konusunda anlaşma sağlayabilirler. Genel olarak ziynet eşyalarının kadına ait olduğu kabul edilmekle birlikte, Yargıtay’ın yakın tarihli bir kararında aksi yönde bir hüküm kurduğu görülmektedir. Taraflar ziynet eşyalarının paylaşımı konusunda anlaşma sağlamamış ya da sağlayamamış olabilirler. Bu durum yani ziynet eşyalarının paylaşımının yapılamaması anlaşmalı boşanma davasının açılmasına ve karar verilmesine engel değildir. Bu halde eşlerden biri ziynet eşyalarının paylaşımı davası açabilir.
Anlaşmalı Boşanmada Nafaka
Anlaşmalı boşanma ile birlikte eşler, evliliğin sona ermesi ile birlikte mali sonuçlardan biri olan nafaka hususunda da anlaşabilirler. Bu noktada taraflar istedikleri miktarda nafaka hususunda anlaşabilir. Nafaka iştirak nafakası yani eğer varsa müşterek çocuklar için olabileceği gibi yoksulluk nafakası olarak da anlaşabilirler.
Anlaşmalı boşanma davası neticesinde nafaka hususunda taraflar anlaşmamış veya anlaşamamış ise nafaka haklarından feragat etmedikleri sürece nafaka talep edebilirler.
Anlaşmalı Boşanmada Çocuğun Velayeti
Boşanma ile birlikte evlilik birliği sona ereceğinden müşterek çocukların durumu gündeme gelecektir. Çünkü evlilik birliği devam ederken müşterek çocuklar anne-babanın ortak velayetindedir. Anlaşmalı boşanma neticesinde taraflar müşterek çocuğun/ çocukların velayetinin annede ya da babada veya ortak velayet altında kalmasına karar verebilirler. Bununla birlikte ortak velayet olması halinde çocuğun eğitim, sosyal hayatının ve zorunlu gereksinimleri için maddi imkanların nasıl sağlanacağı da anlaşmalı boşanma davası ile kararlaştırılabilir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?
Anlaşmalı boşanma protokolünde tarafların, boşanmanın zorunlu hususlarında anlaştıkları şartların yazılması gerekmektedir. Anlaşmalı boşanma protokolü ile boşanma kararı, çocukların velayeti, yoksulluk nafakası, iştirak nafakası, maddi- manevi tazminat, malvarlıkları (ev, eşya, araba, vb.), ziynet eşyaları ve sair tüm anlaştıkları hususları yazılır.
Aynı Gün Boşanmak Mümkün Müdür?
Anlaşmalı boşanma protokolü, boşanma dilekçesini tarafların mahkemeye beraber vermesi halinde yetkili ve görevli mahkemenin duruşma yoğunluğuna göre aynı gün boşanmanın gerçekleşebilme ihtimali bulunmaktadır.
Anlaşmalı Boşanma Davası Avukatsız Açılabilir Mi?
Boşanma davalarında kişilerin kendilerini avukat ile temsil ettirmeleri zorunlu değildir. Ancak hukuki hak usullerin daha doğru bir şekilde temsil ettirilmesi ve anlaşmalı boşanma davasının çekişmeli boşanma davasına dönüşme halinin oldukça kolay olması nedeniyle uzman avukat ile çalışılmasını tavsiye ederiz.
Anlaşmalı Boşanma Kararı Nasıl Kesinleştirilir?
Anlaşmalı boşanma davasının duruşmasının görülmesinden sonra, mahkemece gerekçeli kararın yazılması ve taraflara tebliğ edilmesi gerekmektedir. Gerekçeli kararın tebliğ edilmesi ile birlikte tarafların iki haftalık istinaf süreci başlar. İstinaf süresi içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi’ne gerekçeli kararın bozulması hususunda istinaf başvurusu olmaz ise anlaşmalı boşanma kararı kesinleşir. Taraflar mahkemeye sunulacak dilekçe ile istinaf başvuru sürecinden feragat ederek 2 haftalık itiraz sürecini beklemeksizin boşanma kararını kesinleştirebilirler
Anlaşmalı Boşanma Davası Ücreti
Anlaşmalı boşanma davası için 01.01.2024-31.12.2024 dönemi için İstanbul Barosu tarafından belirlenen en az vekalet ücreti 52.500,00 TL olup, her uyuşmazlık türü ve niteliğine göre değişiklik gösterebilir.
Bir Yıl Dolmadan Anlaşmalı Boşanma Tanıkla Mümkün Müdür? Kaç Yıl Evli Kalkmak Gerekir?
Bir yıl dolmandan anlaşmalı boşanma davası açılması mümkün değildir. TMK m.166/3 ile açık bir şekilde anlaşmalı boşanma davasının ikame edilebilmesi için tarafların en az bir yıl evli kalması gerektiği belirtilmiştir. Bir yıl dolmadan açılan boşanma davası ancak çekişmeli boşanma davası olabilir. Çekişmeli boşanma davasında dinlenecek tanık ile boşanılabilecektir.
Anlaşmalı Boşanmada Cayma Hakkı Var Mıdır? Hangi Aşamada Geri Dönülebilir?
Taraflardan biri, anlaşmalı boşanmadan caydığını beyan eden bir dilekçeyi mahkemeye sunabilir. Taraflardan her biri, anlaşmalı boşanma duruşmasında ya da anlaşmalı boşanma davasında gerekçeli kararın yazılması ve ardından taraflara tebliğ edilerek istinaf başvuru süresinin sonuna kadar anlaşmalı boşanmadan cayma hakkı mevcuttur.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Geri Çekilir?
Anlaşmalı boşanma davasının geri çekilmesi davadan vazgeçildiği, yani feragat edildiği anlamına gelir. Davanın açılmasından sonra duruşma tarihine kadar sunulacak bir dilekçe ile ya da duruşmada hakime sözlü olarak anlaşmalı boşanma davasının geri çekildiği beyan edilebilir.
Eşim Anlaşmalı Boşanma İstiyor, Ne Yapmalıyım?
Anlaşmalı boşanma davası, adından da anlaşılacağı üzere eşlerin karşılıklı anlaşmak suretiyle evliliği sonlandırma kararlarıdır. Eğer eşlerden biri anlaşmalı boşanmak istiyor ve fakat diğer taraf anlaşmalı olarak boşanmak istemiyorsa dava çekişmeli boşanma davası olarak görülecektir.
Anlaşmalı Boşanmada Kadının Hukuken Hakları Nelerdir?
Anlaşmalı boşanma davası, yukarıda da belirttiğimiz üzere evlilik birliğini sonlandırmak isteyen eşlerin boşanma koşullarında (velayet, nafaka, tazminat, ziynet, malvarlıkları) karşılıklı anlaşmalarıdır. Bu sebeple anlaşmalı boşanan bir kadın, kocası ile boşanma koşullarında dilediği gibi anlaşabilecektir.
