Aile HukukuMakalelerimiz

Boşanmada Mal Paylaşımı

Boşanmada mal paylaşımı esasen edinilmiş mallara katılma rejimidir. Buna göre evlilik birliği ile taraflar yani karı-koca, evlilik birliğinin kurulması ile birlikte edinilmiş malların paylaşılmasına ilişkindir.

Günümüzde kural olarak edinilmiş mallara katılma rejimi kabul edilmektedir. Edinilmiş mallara katılma rejiminin sona erebileceği haller TMK M.225 ile düzenlenmiştir.

Buna göre; boşanma, evliliğin iptali, başka bir mal rejimine geçiş halinde mal rejimi dava tarihinden itibaren geçerli olmak üzere sona erer.

Boşanmada Mal Paylaşımı Nedir?

Boşanmada mal paylaşımı, edinilmiş mallara katılma rejiminin sona erdiği hallerden biridir. Boşanmanın mahkeme kararı ile kesinleşmesi neticesinde mal paylaşımı yapılabilir.

Mal paylaşımı davası boşanma davası ile birlikte açılsa da mal paylaşımı için öncelikle boşanmanın kesinleşmesi gerekecektir.

Boşanmada mal paylaşımı ikiye ayrılmaktadır. 01.01.2002 tarihinden önce ve 01.01.2002 tarihinden sonraki dönemlere göre boşanmada mal paylaşımında önem kazanmaktadır.

01.01.2002 tarihinden önce kurulan evlilik birliklerinde bu tarihten önce satın alınan mallar, hangi tarafça satın alındıysa mal o tarafta kalmaktaydı. Ancak Türk Medeni Kanunu’nun 01.01.2002’de değişmesi ile evlilik birliği süresince alınan mallar yarı yarıya paylaşım yapılmaktadır.

Buradaki en önemli değişiklik, 01.01.2002’de yapılan Kanun değişikliği ile mal ayrılığı rejiminden mal ortaklığı rejimine geçilmesidir.

Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Yukarıda da bahsettiğimiz üzere boşanma kararının kesinleşmesi ile birlikte eşler, mal paylaşımı yapabilir. Kural olarak evlilik birliği içerisinde alınan mallar yarı yarıya paylaşılmalıdır.

Ancak tarafların yani eşlerin kişisel malvarlıkları boşanmada mal paylaşımına konu olmayacaktır. Kişisel mallar, mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait olan, eşlerden birine kalan miras, şans oyunlarından elde edilenler, üçüncü şahıslardan alınan manevi tazminatlar, kişisel kullanım eşyaları gibi şeyler kişisel eşya kabul edilmektedir.

Eşlerin kişisel malvarlığı dışındaki mal varlıkları dışında evlilik birliği süresince edinmiş oldukları mallar ise boşanmada mal paylaşımına konu olacaktır.

Örneğin; maaş ve çalışma karşılığı elde edilen her şey, kişisel malların geliri örneğin kira bedeli, iş kazası vb gibi davalardan elde edilen gelirler, edinilmiş mallar yerine geçen değerler.

Anlaşmalı Boşanma Mal Paylaşımı

Anlaşmalı boşanma davasında eşler kendi istekleri doğrultusunda mal paylaşımı yapabilmektedir. Bu noktada tarafların özgür iradesi ile malvarlıklarını edinilmiş mal ya da kişisel mal olup olmadığı hususu önem arz etmemektedir.

Taraflar, anlaşmalı boşanma protokolü ile mal paylaşımı hususunda anlaşabilirler. Bununla birlikte eşler anlaşmalı boşanma protokolü ile herhangi bir malvarlığı talebinde bulunmayacaklarını da belirterek mal paylaşımı taleplerinden feragat edebilirler.

Eğer ki taraflar anlaşmalı boşanma protokolünde mal paylaşımına ilişkin herhangi bir ibare koymadıysa boşanmanın kesinleşmesinden itibaren zamanaşımı süresi içerisinde mal paylaşımı davası açılmalıdır.

Bununla birlikte taraflar anlaşmalı boşanma protokolünde malvarlıklarından bir ya da birkaçından bahsedilmiş ancak kalan kısmından bahsedilmemişse anlaşmalı boşanma protokolünde bahsedilmeyen, anlaşmaya varılmayan malvarlıkları yönünden mal paylaşımı davası ikame edilebilir.

Çekişmeli Boşanma Mal Paylaşımı

Çekişmeli boşanma davasında mal paylaşımı ise boşanma davasının kesinleşmesinden sonra ikame edilebileceği gibi çekişmeli boşanma davası ile birlikte açılabilir. Ancak mal paylaşımı davasına bakan hakim, çekişmeli boşanma davasının sonucunu bekletici mesele yapacaktır.

Aldatma Nedeniyle Boşanma Mal Paylaşımı

Zina ya da bir diğer deyişle aldatma nedeniyle açılan boşanma davasında, mal paylaşımı halinde eşlerden birinin mal paylaşımında herhangi bir hak sahibi olmayacağı düşünülmemelidir.

Bu noktada zina yapan/ aldatan eşin kusuru oranında ve hakkaniyete uygun bir şekilde katılma alacağı hakim tarafından düşürülebilecek ya da kaldırılabilecektir. Ancak aldatan eşin katkı payı alacağı düşürülemez ya da kaldırılamaz.

Boşanmada Mal Paylaşımı Davasında Zamanaşımı

Boşanmada, mal paylaşımı davasında zamanaşımı süresi 10 yıldır. Yani boşanma kararının kesinleşmesi ile birlikte mal paylaşımı davası 10 yıl içerisinde açılmalıdır.

Boşanma Mal Paylaşımı Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Boşanmada mal paylaşımı davasında Görevli Mahkeme, “Aile Mahkemeleri’dir.” Boşanma davasına bakan aile mahkemesinin bulunduğu mahkemesi ise yetkili mahkeme olacaktır.

Edinilmiş Mal Nedir?

Edinilmiş mal, TMK M. 219’da tanımlanmıştır. Buna göre edinilmiş mal, her bir eşin mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği mal varlığı değerleridir.

Örnek vermemiz gerekirse kişisel malvarlığı gelirleri, sosyal güvenlik veya özel sigortalarca yapılan ödemeler, manevi tazminatlar.

Bir malın edinilmiş mal olarak sayılabilmesi için yine maddenin ikinci fıkrasının devamında beş adet koşul belirtilmiştir. Bunlar; edinilmiş mal çalışma sonucu edinilmeli, sosyal güvenlik kurumlarınca yapılan ödemeler, çalışma gücünden kaynaklı yapılan tazminat ödemeleri, kişisel mal varlıklarının geliri, edinilmiş malvarlığı yerine geçen değerler edinilmiş mal statüsüne girmektedir.

Eşlerden Birinin Ölümü Halinde Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Eşlerden birinin ölümü halinde edinilmiş mallara katılma rejimi, ölen eşin ölüm tarihi itibariyle sona ermiş kabul edilmektedir.

Ölüm ile birlikte sağ kalan eş, evlilik birliği süresince edinilmiş mallara katılma rejiminden ötürü malvarlığının yarısı üzerinde hak sahibidir. Ölen eşin sahip olduğu diğer %50 oran ise miras payları oranında sağ kalan eşe ve diğer mirasçılara pay edilecektir.

Nikahtan Önce Krediyle Alınan Mallar Boşanmada Nasıl Paylaşılır?

Kural olarak boşanmada mal paylaşımı evlilik birliği süresince alınan malvarlığı açısından geçerlidir. Bununla birlikte evlilik birliğinin kurulmasından evvel, yani nikahtan önce kredi ile alınan ve nikahtan sonra taksit ödemeye devam edilen mallar, nikah sonrasında kredi ile ödenen kısım yönünden edinilmiş mal kabul edilmektedir.

Boşanma esnasında da nikahtan sonra ödenen kredi miktarı bakımından hesaplama yapılacaktır. Kredi miktarının hangi eş tarafından ödendiğinin bu aşamada bir önemi bulunmamaktadır.

Boşanma Davası Açılmadan Önce Satılan Mallar Boşanmada Mal Paylaşımına Dahil Midir?

Evlilik birliğinin kurulması, yani nikah tarihinden boşanma davasının açıldığı tarihe kadar edinilen malvarlıklarının tamamı boşanmaya konu olur.

Bununla birlikte eşlerden biri malvarlığı paylaşımında diğer eşin hakkını zedelemek amacıyla boşanma davasından çok kısa bir süre önce muvazaalı bir şekilde üçüncü şahıslara devredebilir. Bu hallerde satılan mallar da edinilmiş mal olarak kabul edilir ve bilirkişilerce yapılan hesaplama ile maddi değer hesaplanır.

Mal Paylaşımı İçin Evlilik Sözleşmesi Zorunlu Mudur?

Mal paylaşımı bir diğer deyişle edinilmiş mallara katılma rejimi TMK tarafından kabul edilen mal rejimi türüdür. Dolayısıyla evlilik birliğinin kurulması yani nikahın kıyılması ile birlikte mal paylaşımı geçerli olacaktır. Bunun için eşlerin ayrıca bir evlilik sözleşmesi imzalamasına gerek bulunmamaktadır.

Av. Yonca İşsever Çapa

Av. Yonca İşsever Çapa, Özel Çamlıca Bilfen Anadolu Lisesi’nden mezun olduktan sonra Özyeğin Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde hukuk eğitimi almıştır. 2018 yılında Özyeğin Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olmuştur.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Hemen Bilgi Al!