Makalelerimiz

Yazılı Yargılama Usulü

Yazılı Yargılama Usulü Nedir?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda iki çeşit yargılama usulü vardır.

  1. Yazılı Yargılama Usulü (H.M.K M.118-315)
  2. Basit Yargılama Usulü (H.M.K M.316 – 322)

Yazımızın devamında yazılı yargılama usulüne ilişkin birtakım sorulara cevap vereceğiz.

Yazılı yargılama usulü, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Üçüncü Kısmında düzenlenmiştir. Buna göre yazılı yargılama usulü uygulanırken davacı ve davalı tarafların ön inceleme duruşma davetiyesinin tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde dilekçelerinde gösterdikleri, ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmaları gerekmektedir.

Cevap dilekçesinin akabinde davacının cevaba cevap dilekçesini sunması ve davalının da ikinci cevap dilekçesini sunması gerekmektedir. Daha sonra mahkemece ön inceleme, tahkikat ve son olarak da sözlü yargılama yapılmaktadır.

Yazılı Yargılama Usulü Hangi Davalarda Uygulanır?

Basit yargılama usulü uygulanmayan davalar yazılı yargılama usulüne tabidir. Dolayısıyla burada hangi davaların basit yargılama davası olarak görüldüğünün bilinmesi önem kazanmaktadır. Buna göre;

  • Nafaka, velayet ve vesayet davaları,
  • İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz delil tespiti gibi geçici hukuki koruma gerektiren davalar,
  • İİK uyarınca tasarrufun iptali davası,
  • İİK uyarınca istihkak davaları,
  • İtirazın iptali davası,
  • Tüketici uyuşmazlıklarından doğan davalar,
  • TTK m.1521/1 uyarınca ticaret ortaklıklarında, ortakların veya pay sahiplerinin ortalıkla veya birbirleriyle ortaklıktan veya pay sahipliğinden kaynaklanan davalarda veya ortaklığın yönetim kurulu üyeleri, yöneticileri, müdürleri, tasfiye memurları ya da denetçilerine karşı açılacak davalar,
  • Konkordato ve sermaye şirketleri veya kooperatiflerin uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırılmasına ilişkin davalar,
  • İş/hizmet ilişkisinden doğan davalar,
  • Dernekler Kanunu’na göre uygulanacak davalar,

Basit yargılamaya tabi olup, bunlar haricinde kalan, basit yargılama usulüne tabi olduğu belirtilmeyen davaların yazılı yargılamaya tabi olduğu söylenebilecektir.

Boşanma Davalarında Yazılı Yargılama Usulü

Boşanma davasının anlaşmalı boşanma ya da çekişmeli boşanma davası olup olmadığına göre yargılama usulü değişiklik gösterecektir.

Çekişmeli boşanma davası yazılı yargılama usulüne tabidir. Yukarıda da anlattığımız üzere boşanma davalarında iki aşamalı dilekçe süreci olur, delil bildirimi ön inceleme aşamasında dava ve cevap dilekçelerinde belirtilen ancak sunulmayan deliller için ek iki hafta kesin süre verilir.

Basit ve Yazılı Yargılama Arasındaki Farklar

BASİT YARGILAMA USULÜ YAZILI YARGILAMA USULÜ
Taraflar dava ve cevap dilekçesi olmak üzere sadece birer kez dilekçe verirler. Taraflar dava, cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi olmak üzere ikişer kez dilekçe verirler.
Taraflar dilekçelerinde belirttikleri iddia ve beyanlar ile bağlıdır. Davalı taraf cevap dilekçesinde beyan ettiklerinin haricinde ikinci bir dilekçe vererek yeni bir beyan veya gerekçe sunamaz. Bir diğer anlatımla davayı ve savunmayı genişletme yasağı bulunmaktadır. Taraflar cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinde serbestçe beyan ve savunmalarını dile getirebilirler. Bununla birlikte ön inceleme duruşmasında da karşı tarafın muvafakati bulunması halinde yeni iddia ve savunmalarda bulunabilirler.
Davalı taraf iki hafta içerisinde cevap dilekçesini sunmalıdır. Davalı tarafa ek süre tanınmamaktadır. İki haftalık cevap süresinde cevap ve savunma sunmanın zor olması halinde davalı tarafa bir defaya mahsus olmak üzere ek bir ay süre verilebilir.
Ön inceleme duruşması yapılmamaktadır. Doğrudan tahkikat aşamasına geçilmektedir. Ön inceleme duruşması yapılmadan doğrudan tahkikat aşamasına geçilemez.
Tarafların iddia ve savunmalara ilişkin delillerin dava ve cevap dilekçesi ile sunulması gerekmektedir, ek olarak süre verilmez. Tarafların iddia ve savunmalarına ilişkin delilleri dilekçelerinde belirtmiş olmaları ve fakat henüz mahkemeye sunmamış oldukları hallerde ya da başka yerden getirilecek olan delil ve belgelere ilişkin ön inceleme duruşmasında taraflara iki haftalık süre verilir.
İşlemden kaldırılmış dosyanın bir kez yenilenmesine izin verilmektedir. İlk yenilemeden sonra takipsiz bırakılırsa dava açılmamış sayılır. İşlemden kaldırılmış dosyanın iki kez yenilenmesine izin verilmektedir. İkinci yenilemeden sonra takipsiz bırakılırsa dava açılmamış sayılır.
Tahkikatın bitiminde yazılı veya sözlü beyanda bulunmak için ayrı bir duruşma günü verilmez. Tahkikatın bitiminde sözlü yargılama ve hüküm kurmak için ayrı bir duruşma günü verilir.

Yazılı Yargılama Usulü Hangi Mahkemelerde Uygulanır?

Yukarıda da belirttiğimiz üzere basit yargılama usulüne girmeyen tüm davalarda ve mahkemelerde yazılı yargılama usulü uygulanmaktadır.

Yazılı yargılama usulünün hangi mahkemelerde uygulandığına dair belirli bir sınırlama bulunmamaktadır. Bununla birlikte asliye hukuk mahkemelerinde görülen tüm davaların yazılı yargılama usulüne tabi olduğunu söyleyebiliriz.

Yazılı Yargılama Usulünde Tanık Bildirme Süresi Kaç Gündür?

Bilindiği üzere tanık, yapılan yargılamada delil niteliğindedir. Yazılı yargılama usulünde tanık yani delil bildirim süresi en geç ön inceleme duruşmasında dava ve cevap dilekçesinde belirtilen ancak henüz sunulmayan delil olarak kabul edilebilecektir. Dolayısıyla tanık bildirimi ön inceleme duruşmasından itibaren en geç iki hafta içerisinde yapılmalıdır.

Av. Yonca İşsever Çapa

Av. Yonca İşsever Çapa, Özel Çamlıca Bilfen Anadolu Lisesi’nden mezun olduktan sonra Özyeğin Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde hukuk eğitimi almıştır. 2018 yılında Özyeğin Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olmuştur.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Hemen Bilgi Al!