Makalelerimiz

Yargılamanın Yenilenmesi

Yargılamanın yenilenmesi, ceza muhakemesi kapsamında olağanüstü kanun yollarından biridir. Böylelikle kesim hüküm niteliğindeki kararlarda var olduğu iddia edilen adli hataların düzeltilmesi amaçlanmıştır.

Yargılamanın yenilenmesi ceza muhakemesi açısından kesin hükmün değişme imkanının olduğu sınırlı hallerden biridir.

Yargılamanın Yenilenmesi (İadei Muhakeme) Nedir?

Yargılamanın yenilenmesi, 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun (CMK) 313 ila 323. Maddeleri uyarınca düzenlenmiştir.

Yargılamanın yenilenmesi, 5271 sayılı Kanun uyarınca olağanüstü kanun yolları arasında sayılmıştır. CMK’da yargılanmanın yenilenmesi tanımlanmamıştır. Ancak doktrinde tanımı yapılmış olup, kesinleşen bir hükümde adli ve/veya maddi bir hata olduğu gerekçesiyle söz konusu hükme konu olan suç hakkında yeniden yargılama yapılmasına imkan veren olağanüstü kanun yollarından biri olarak tanımlanabilir. Burada esas amaç mahkeme tarafından verilen hükümde olan hataların giderilmesidir.

Yargılamanın Yenilenmesi Başvurusu Nasıl Yapılır?

Yargılamanın yenilenmesi başvurusu, şüpheli ya da sanığa verilen cezanın, mahkumiyet kararının kesinleşmesi ve kişinin hükümlü olmasının akabinde ilgili mahkemeye verilecek olan dilekçe ile yapılır.

Yargılamanın Yenilenmesi Talebinde Kimler Bulunabilir?

Yargılamanın yenilenmesi başvurusu re’sen yapılmamaktadır. Yani yargılamanın yenilenmesi kişilerin talebi üzerine olur. Dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi başvurusu yapabilecek kişiler;

  • Hükümlü,
  • Hükümlü ölmüş ise eşi, alt soyu, üst soyu, kardeşi, istisnai hallerde Adalet Bakanı,
  • Müdafii,
  • Cumhuriyet Savcısı.

Yargılamanın Yenilenmesi Şartları

Yargılamanın yenilenmesinin şartları CMK m.316’da belirtilmiştir. Buna göre kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmalı ya da mahkumiyet kararı gerektirmeyecek kadar kuvvetli bir delil bulunamaması hali haricinde soruşturma veya kovuşturma aşamasına geçilmemesi hallerinde yargılanmanın yenilenmesi talep edilebilir.

Yargılamanın Hüküm Lehine Yenilenmesi

Yargılamanın sanık ve/veya hükümlü aleyhine yenilenmesi halleri CMK’nın 314. Maddesinde açıkça sayılmıştır.

  • Duruşmada kullanılan ve hükme esas teşkil eden belgenin sahte olması (m.314/1-a). Bu hükmün uygulanabilmesi için sanık ya da hükümlünün yapılan sahtecilikten haberdar olması gerekmektedir.
  • Hükme katılmış olan hâkimlerden biri, aleyhine ceza kovuşturmasını veya bir ceza ile mahkûmiyetini gerektirecek nitelikte olarak görevlerini yapmada sanık veya hükümlü lehine kusurlu ise (m.314/1-b).
  • Sanık beraat ettikten sonra mahkeme önünde suçu ikrar etmiş ise (m.314/1-c).

Yargılamanın Sanık Lehine Yenilenmesi

Yargılamanın yenilenmesinin hükümlü lehine olduğu haller CMK’nın 311. Maddesinde açıkça sayılmıştır.

  • Duruşmada kullanılan ve hükme esas teşkil eden belgenin sahte olması, bu belge hükmü etkileyecek nitelikte ise yargılamanın yenilenmesi talep edilmelidir. (m.311/1-a). Burada önem arz eden sahtelikten sanığın haberinin olmamasıdır.
  • Yalancı tanıklık ya da gerçeğe aykırı bilirkişi raporunun mevcudiyeti (m.311/1-b),
  • Hükme katılmış olan hakimlerden birinin, hükümlünün neden olduğu kusur dışında, aleyhine ceza kovuşturmasını veya bir ceza ile mahkumiyetini gerektirecek biçimde görevlerini yapmada kusur etmesi (m.311/1-c), bu halde hakim tarafından işlenen suçun hükümlünün mahkumiyetine etki edip etmediğinin bir önemi bulunmamaktadır.
  • Ceza hükmü hukuk mahkemesinin bir hükmüne dayandırılmış olup da bu hüküm kesinleşmiş diğer bir hüküm ile ortadan kaldırılmış olması (m.311/1-d),
  • Yeni olaylar veya yeni deliller ortaya konulup da bunlar yalnız başına veya önceden sunulan delillerle birlikte göz önüne alındıklarında sanığın beraatini veya daha hafif bir cezayı içeren kanun hükmünün uygulanması ile mahkûm edilmesini gerektirecek nitelikte olursa (m.311/1-e),
  • Ceza hükmünün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin ve hükmün bu aykırılığa dayandığının, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya ceza hükmü aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi (m.311/1-f) hallerindir.

Yargılamanın Yenilenmesi Sürecinde Yeni Delil ve Olaylar

CMK’nin 311/1-e bendi uyarınca yeni delil ve olayların mevcut olması halinde yargılanmanın yenilenmesi talep edilebilecektir. Yeni delil ve olay, mahkumiyet kararını etkileyecek nitelikte olmalıdır. Yani yeni delil ve olay verilmiş olan cezada beraat veya daha hafif bir ceza verilmesini sağlayacak nitelikte olmalıdır. Bu yeni delil ve olayın mahkum tarafından hüküm verilmeden önce bilinip bilinmemesi önem arz etmemekte ve fakat bu delil ve olayın hüküm veren mahkemece bilinmemesi gerekmektedir.

Yeni delil ve olay, kesin hüküm verilmeden önce meydana gelmeli ve fakat mahkemeye sunulmamış ya da mahkemece değerlendirilmemiş olmalıdır. Aksi takdirde delil ve olay yeni kabul edilmeyecek ve yargılamanın yenilenmesi söz konusu olmayacaktır.

Yargılamanın Yenilenmesinin Mümkün Olmadığı Haller

CMK m.315 ile Yargılanmanın Yenilenmesinin mümkün olmadığı haller sayılmıştır.

  • Aynı kanun içerisinde bulunan aynı maddeye dayanılarak verilen cezanın değiştirilmesi amacıyla yapılan talep, yani aynı karara ilişkin daha önce yargılamanın yenilenmesine ilişkin talepte bulunulmuş olması,
  • Yargılama esnasında yapılan hata başka yollarla düzeltilebiliyorsa yargılamanın yenilenmesi mümkün olmayacaktır.

Yargılamanın Yenilenmesinde Zamanaşımı Kavramı

Her ne kadar suçlara ilişkin şikayette bulunma ve dava ikame etmek için süreler mevcut olsa da yargılamanın yenilenmesi bir süreye tabi değildir. Bir diğer deyişle yargılamanın yenilenmesinde zamanaşımı bulunmamaktadır. Ancak bu durumun tek bir istisnası bulunmaktadır. CMK’nin 3’1/1-f bendinde de belirtildiği üzere AİHM’ne yapılacak olan başvurularda zamanaşımı 1 yıldır.

Yargılamanın Yenilenmesi Talebi Hangi Mahkeme Tarafından Karara Bağlanır?

Yargılamanın yenilenmesi talebine mahkumiyet kararı veren mahkeme tarafından karar verilir.

Yargılamanın Yenilenmesi Dilekçesi Nereye Verilir?

Yargılamanın yenilenmesi başvurusu yani dilekçesi hatalı yargılama yapan mahkemeye sunulur. Bunun istisnai hali ise şöyledir; eğer ki hatalı karar Yargıtay tarafından verilmişse yargılamanın yenilenmesi dilekçesi ilgili Yargıtay dairesine verilir.

Yargılamanın yenilenmesi dilekçesini hükümlünün kendisi ceza ve tutukevinden gönderecek ise tutuklu bulunduğu cezaevi müdürlüğüne vereceği dilekçe ile başvuru yaptığını belirtmesi gerekmektedir.

Yargılamanın Yenilenmesi Başvurusu Hükmün İnfazını Durdurur mu?

Yargılamanın yenilenmesi talebi, hükmün infazını durdurmamaktadır. Ancak CMK m.312 uyarınca mahkemenin infazın geri bırakılmasına ya da durdurulmasına karar vermesi mümkündür.

Yargılamanın Yenilenmesi Talebi Hangi İnceleme Unsuruna Tabidir?

Yargılamanın yenilenmesi talebi, ilgili makamca dosya üzerinden incelenerek derhal karara bağlanır. Duruşmalı olarak görülmez çünkü yapılan inceleme yargılanmanın yenilenmesi sebeplerini ve şartlarının oluşup oluşmadığı yönündendir.

Yargılamanın Yenilenmesi Dilekçe Örneği

T.C.

İSTANBUL .. AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI’NA

DOSYA NO :2018/… E. – 2019/… K.

SANIK :

MÜDAFİİ : AV. BUĞRA ÇAPA

Adres Antettedir.

MÜŞTEKİ : ….

KONU : Mahkemenizin …/…/2019 Tarih ve 2018/… E.- 2019/…K. Sayılı ilamına ilişkin yargılamanın yenilenmesi talebimizdir.

AÇIKLAMALAR :

  • Sayın mahkemenizin …/…/2019 Tarih ve 2018/… E.- 2019/…K. Sayılı ilamı … Ceza Dairesi 2019/… E. – 2020/…K. Sayılı ilamı ile kesinleşmiştir. Yapmış olduğumuz tüm başvurular reddedilerek Mahkemenizce verilen karar onanmışsa da 5271 sayılı CMK uyarınca yargılanmanın yenilenmesi için sebepler ortaya çıkmıştır. Şöyle ki;
  • Yapılan yargılama esnasında huzurda dinlenen tanıklardan …. Müvekkil aleyhine beyanda bulunmuş ve atılı suçu müvekkilin işlediğine bizzat tanık olduğunu beyan etmiştir. Ancak söz konusu beyan gerçekleri yansıtmamakta, tanık yalan beyanda bulunmuştur.
  • Tanığın beyanları gerçek dışı olup, müvekkilin ailesi huzurunda vermiş olduğu beyanlarda ve daha sonra benzer nitelikte olan ancak sanığı farklı olan İstanbul .. Ağır Ceza Mahkemesi ../… E. Sayılı dosyasında vermiş olduğu beyanlardan da anlaşılacağı üzere yalan beyanda bulunmuştur. Dolayısıyla CMK m.311/1-b bendi uyarınca hükümlü lehine yargılanmanın yenilenmesi sebepleri oluşmuştur.

DELİLLER : …/…/… tarihli kararı, 5271 S. K. m. 311. Ve sair tüm deliller.

SONUÇ VE TALEP : Yukarda arz ve izah edilen sebeplerle;

  1. Sayın Mahkemeniz nezdinde kesinleşen ve müvekkilin mahkumiyetine karar verilen HÜKMÜN İNFAZININ DURDURULMASINA,
  2. Yargılamanın yenilenmesi sebeplerinin kabul edilerek dosyanın yeniden yargılanmasına KARAR VERİLMESİNE,
  3. Müvekkil hakkında verilen mahkumiyet kararının kaldırılarak BERAATİNE karar verilmesini vekaleten saygılarımızla arz ve talep ederiz

 

…/…/2023

SANIK MÜDAFİİ

AV. BUĞRA ÇAPA

Av. Buğra Çapa

Av. Buğra Çapa, Tekirdağ Anadolu Lisesi’nden mezun olduktan sonra Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde hukuk eğitimi almıştır. 2019 yılında Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olmuştur.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Hemen Bilgi Al!