İdare ve Vergi HukukuMakalelerimiz

Sahte (Naylon) Fatura Kullanma Suçu ve Cezası

Sahte (Naylon) Fatura Nedir?

Gerçek bir ticari işlem veya durum olmadığı halde, varmış gibi fatura düzenlenmesi veya bu şekilde düzenlenen faturanın kullanılması, sahte fatura suçlarını doğurur. Sahte fatura düzenleme veya kullanma suçu, uygulamada yaygın olarak “naylon fatura” suçu olarak bilinir. Bu suç, Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesinde düzenlenen bu suçlar, vergi kaçakçılığı suçunun bir türüdür.

Özellikle belirtmek gerekir ki, sahte fatura düzenleme veya kullanma suçunun oluşabilmesi için vergi ziyaı (vergi kaybı) meydana gelmesi şart değildir. Vergi idaresinin herhangi bir vergi kaybı olmasa bile, fail sahte fatura düzenleme veya kullanma suçu nedeniyle cezalandırılabilir. Bu yazımızda sahte (naylon) fatura suçları ve cezalarına ilişkin genel bilgiler paylaşılmış olup, karşılaştığınız hukuki soruna dair detaylı bilgi için iletişim bölümündeki bilgilerden Çapa Hukuk Bürosu’na ulaşabilirsiniz

Sahte (Naylon) Fatura Kullanmanın Cezası 2025

Sahte fatura kullanma suçu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda düzenlenen kaçakçılık suçlarından biridir. Vergi kaçakçılığı suçu, yasal olmayan defter tutmak, yasal defterlerin sayfalarını değiştirmek veya vergi incelemesinde belgeleri usulüne uygun şekilde sunmamak gibi çeşitli şekillerde işlenebilir. Sahte fatura, yani naylon fatura düzenlemek ve kullanmak da bu suç kapsamında düzenlenmiştir.

Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesi uyarınca, sahte fatura düzenleme veya kullanma suçu işleyenler, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suça ilişkin davalar, asliye ceza mahkemelerinde görülür. 2022 yılı itibariyle vergi kaçakçılığı suçlarındaki etkin pişmanlık hükmünün kapsamı genişletilmiştir. Buna göre; vergi kaçakçılığı suçlarından hakkında soruşturma başlatılanlar, soruşturma ve kovuşturma sürecinde de etkin pişmanlıktan yararlanabilecektir.

Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen ceza bulunmaması indirim sebebidir. Bu suçun işlenmesiyle vergi zıyaına sebep olunmuşsa, zıyaa uğratılan vergi tutarının 3 katı ceza kesilir.

Sahte (Naylon) Fatura Suçunun Unsurları

Herhangi bir belgenin sahte (naylon) fatura olabilmesi için öncelikle Vergi Usul Kanunu’nun 230. maddesinde yer alan faturaya ilişkin şartları taşıması gerekir. Aksi halde, bu belge düzenlense veya kullanılsa da sahte fatura suçları oluşmayacaktır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu m. 230 uyarınca, faturada en az aşağıdaki bilgiler bulunur :

  • Faturanın düzenlenme tarihi seri ve sıra numarası;
  • Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası;
  • Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası;
  • Malın veya işin nev’i, miktarı, fiyatı ve tutarı;
  • Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası

İşbu belgenin faturaya ilişkin şartları taşımanın yanında bir de sahte olması gerekir. Sahte fatura, gerçek olmayan bir işlemin faturaya kaydedilmesiyle oluşur. Bu gerçek olmayan işlemin yanı sıra gerçek işlemlerin de eklenmiş olması suç oluşmasını engellemez. Sahtelik bütün olarak veya kısmen yapılabilir.

Öte yandan, halihazırda gerçek olan bir işlemin örneğin; tutarını, sayısını, muhatabını yalan yere faturaya işlemek sahte fatura düzenlemek sayılmaz. Bu fiil kaçakçılık suçlarından bir diğeri olan, muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlemektir.

Sahte (naylon) fatura suçları fiil unsuru bakımından ikiye ayrılır; düzenleme ve kullanma. Yargıtay içtihatlarına göre bu suçların ayrılması ve ayrı ayrı yargılanması çok önemlidir.

Suçun Faili

Sahte (naylon) fatura suçları esasen özgü suç değildir. Ancak suçun faili genellikle vergi mükellefleri ve vergi sorumlularıdır. Ayrıca, mükellefler adına hareket eden kişiler, çalışanları veya temsilcileri de bu suçu işleyebilir.

Manevi Unsur

Sahte (naylon) fatura suçlarında manevi unsur kasttır, bu nedenle bilmeden sahte fatura kullanılması halinde bu ceza uygulanmaz. Kişinin bu fiili bilerek işleyip işlemediğini açılan davada ispatlaması gerekir.

Sahtecilik suçu için öngörülen üç kat vergi cezası da belgenin sahteliğinin ve VUK m. 230’daki şartları taşıdığının anlaşılmasıyla birlikte kesilir. Kişinin bu aşamada kastının olmadığını kanıtlama imkanı olmaz. Ancak devamında idare mahkemelerinde dava açma şansı vardır.

Zıyaa uğratılan, yani ödenmesi gerekirken ödenmeyen vergi bakımından kast olmasa da bir sorumluluk doğacaktır. Sahte (naylon) faturayı bilmeden kullandığının anlaşılmasıyla birlikte, kişilere bir kat vergi zıyaı cezası verilir.

Vergi Kaçakçılığı Suçu

Vergi kaçakçılığı, vergi mükelleflerinin vergi yasalarına aykırı davranarak, vergi borçlarını eksik ödemeleri veya hiç ödememeleri olarak tanımlanabilir. Bu suç, çeşitli yöntemlerle işlenebilir. Örneğin; mükellefler gerçekte var olmayan indirimleri beyan ederek uygulanacak verginin matrahını düşürebilirler. Ayrıca bazı mükellefler gelirlerini kayıtlardan gizleyerek, gerçekte olmayan giderleri var gibi göstererek veya sahte belgeler düzenleyerek vergi matrahlarını yanıltıcı şekilde düşük gösterebilirler. Vergi kaçakçılığı, yalnızca devletin vergi gelirlerini azaltmakla kalmaz, aynı zamanda vergi sisteminin adil işleyişini de bozar. Bu durum, toplumun vergiye karşı duyduğu güveni sarsarak ekonomik eşitsizliklere yol açabilir.

Vergi Usul Kanunu’na göre, defter ve kayıtların doğru ve düzenli olarak tutulması zorunludur. Kayıtlarda tahrifat yapılması, eksik beyan verilmesi veya sahte belge düzenlenmesi, vergi kaçakçılığı suçunu oluşturan fiillerdendir. 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesine göre, bu tür suçların soruşturulması ve kovuşturulması Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre gerçekleştirilir. Dolayısıyla, soruşturma makamı Cumhuriyet Başsavcılığı, kovuşturma makamı Ceza Mahkemeleri’dir.

Vergi Kaçakçılığında Uzlaşma

Vergi idaresi ile mükellefler arasında, verginin tarh ve tahakkuk sürecinde çıkan sorunların çözülmesi ve vergi alacaklarının tahsil edilebilmesi için yıllar içerisinde çeşitli çözüm yöntemleri üretilmiştir. Bu bağlamda, vergi uyuşmazlıklarının idari düzeyde çözülmesinde “uzlaşma” kurumu önemli bir rol oynamaktadır. Vergi idaresinin belirlediği vergiler ve bu vergilere bağlı cezalarla ilgili çıkan anlaşmazlıkların, yargı organlarına taşınmadan, vergi idaresi ile mükellef arasında anlaşma sağlanarak çözüme kavuşturulmasına uzlaşma denir. Uzlaşma, tarhiyat öncesi ve tarhiyat sonrası olmak üzere iki ana kategoriye ayrılmaktadır.

Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesinde düzenlenen vergi kaçakçılığı suçları uzlaşma kapsamı dışındadır. Tarhiyat öncesi uzlaşma bakımından bu suça ilişkin bir yol bulunmamaktadır. Tarhiyat sonrası uzlaşma ise, VUK m. 371’de belirlenen pişmanlık şartlarının gerçekleşmesiyle mümkün olabilir.

Zincirleme Suç Hükümleri

Aynı takvim yılı veya vergi dönemi içinde birden fazla kez sahte fatura suçlarının işlenmesi halinde, şartlarını taşıyorsa zincirleme suç hükümleri uygulanır ve verilecek ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılabilir.

Dolayısıyla; kişinin sahte (naylon) faturayı bir kez kullandıktan sonra yıl içerisinde devam eden her kullanımında ceza arttırılacaktır. Ancak farklı vergi dönemlerinde ve takvim yılında bu suç birden fazla kez işlenirse her fiil ayrı ayrı cezalandırılacaktır.

Sahte (Naylon) Fatura Kullanma Suçunda Etkin Pişmanlık ve Ceza İndirimi

Sahte (Naylon) fatura suçları belirtildiği üzere, vergide sahtecilik suçlarıdır. Nisan 2022 itibariyle kaçakçılık suçlarının ceza üst sınırlarında artırıma gidilmiş, bunun yanında hapis cezalarında indirim müessesesi getirilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesine 08.04.2022 tarihinde eklenen fıkra :

“Bu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının; soruşturma evresinde ödenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödenmesi halinde ise verilecek ceza üçte bir oranında indirilir.”

Dolayısıyla artık hakkında kaçakçılık suçunu işlediği hususunda soruşturma veya kovuşturma sürecine başlanan kişiler gerekli adımları tamamlayarak bu indirimlerden faydalanabilirler. Bu kişiler haklarında hüküm verilmeden aşağıdaki kalemleri ödemelidir :

  • Ödenmeyen verginin gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı
  • Kesilen vergi cezasının yarısı
  • Vergi cezasına ilişkin belirlenen gecikme zammı

Sahte (Naylon) Fatura Kullanma Suçunda Zamanaşımı ve İspat

Sahte (naylon) fatura kullanma suçunda dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. Bu süre, faturanın vergi zıyaına sebep olacak şekilde kullanıldığı tarihten itibaren başlar. Eğer 8 yıl boyunca ceza davası açılmazsa, suç zamanaşımına uğrayarak kovuşturulamaz hale gelir.

Öte yandan; Nisan 2022 değişiklikleriyle sahte (naylon) fatura düzenleme suçunun üst sınırı 8 yıla çıkarıldığından bu suça ilişkin dava zamanaşımı 15 yıl olmuştur. Dolayısıyla naylon fatura düzenleyen kimseler 15 yıl boyunca dava tehlikesi altında kalacaktır.

Vergi denetimlerinde, vergi idaresinin şüphelendiği durumlarda, mükellefin işlemlerinin mercek altına alınması söz konusudur. İspat yükünün idarede olduğu bu süreçte, mükellefin sunduğu belgelerin gerçekliği ve güvenilirliği büyük önem taşır. Belgelerin, yasal düzenlemelere uygun olması ve ekonomik gerçeklikleri yansıtması halinde, mükellef lehine bir sonuç doğurabilir. Ancak, belgelerde herhangi bir tutarsızlık veya eksiklik tespit edilirse, suç işlemediğini ispat yükümlülüğü mükellefe geçer.

Sahte (Naylon) Fatura Kullanma Suçunda Uzlaşma

Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesinde yer alan vergi kaçakçılığı suçları, uzlaşma kapsamı dışında tutulmaktadır. Bu suçlardan biri olan sahte (naylon) fatura kullanma da yine kapsam dışındadır. Ancak sadece tarhiyat sonrası uzlaşma bakımından, Vergi Usul Kanunu’nun 371. maddesinde belirtilen pişmanlık şartlarının yerine getirilmesi durumunda uzlaşma mümkün olabilmektedir.

Sahte (Naylon) Fatura Kullanma Suçunda Görevli ve Yetkili Mahkeme

İşlenen suçun niteliği ve kanunda öngörülen hapis cezalarının süresi bakımından, sahte (naylon) fatura suçlarında görevli mahkeme “Asliye Ceza Mahkemesi’dir.” Yetkili mahkeme ise soruşturmanın başlatıldığı, dolayısıyla esasen mükellefin tabi olduğu Vergi Dairesi’nin bulunduğu yere göre belirlenecektir. Vergi Dairesi’nin bulunduğu mahalde yer bakımından yetkili Asliye Ceza Mahkemesi bu suça ilişkin davalara bakacaktır.

Vergi Davalarında Avukat Tutma Zorunluluğu Var Mıdır?

Vergi hukuku, devamlı güncellenen ve oldukça karmaşık bir mevzuatın çerçevesinde gelişen bir alandır. Vatandaşların, çoğu eski dilde yazılı bu düzenlemelere ulaşmaları ve yorumlamaları oldukça zordur. Bu nedenle vergi davaları bakımından hem özgürlüğü kısıtlayıcı hem de maddi boyutu yüksek cezalarla karşılaşılması ihtimallerini en aza indirgemek ve hak kaybına uğramamak için profesyonel yönlendirmelerle hareket edilmesi gerekmektedir.

Bilmeyerek Sahte Fatura Kullandım, Ne Yapmalıyım?

Bilmeden sahte fatura kullanılması halinde, kişi hakkında vergi kaçakçılığı suçu için ceza uygulanmaz. Ancak, kişinin bu eylemi kasıtlı olarak yapıp yapmadığını, açılan davada ispatlaması gerekir. Sahtecilik suçunun unsurları oluştuğunda, üç kat vergi cezası uygulanır; bunun için belgenin sahte olduğunun ve Vergi Usul Kanunu’nun 230. maddesindeki şartların sağlandığının tespit edilmesi yeterlidir. Bu noktada, kişinin kasıtlı hareket etmediğini kanıtlaması mümkün olmaz, fakat vergi mahkemelerinde dava açarak durumun yeniden değerlendirilmesini isteme hakkı bulunur.

Ödenmesi gereken vergi zıyaa uğratıldığında, kast olmadan da sorumluluk doğar. Bilmeden sahte fatura kullandığı belirlenen kişilere, bir kat vergi zıyaı cezası kesilir.

Naylon Fatura Affı 2025

An itibariyle naylon fatura veya diğer vergi suçlarına ilişkin bir af düzenlemesi bulunmamaktadır. Yalnızca açıklandığı üzere etkin pişmanlık müessesesinden yararlanma imkânı tanınmıştır.

Naylon Fatura Mağdurları Ne Yapmalı?

Vergi Usul Kanunu’na aykırı olarak düzenlenen naylon faturalar, hem düzenleyenleri hem de mağdurları ciddi sorunlarla karşı karşıya bırakabilir. Böyle bir durumla karşı karşıya kalan ve yargılanma aşamasına gelen kişilerin, öncelikle panik yapmadan doğru adımları atması ve bir avukata danışması önemlidir.

Sahte (Naylon) Fatura Kullanma Suçunda Savunma Dilekçesi

T.C.

(…) ASLİYE CEZA MAHKEMESİ’NE

DOSYA NO : 2024/…

SANIK : (…)

MÜDAFİİ : Av. Buğra ÇAPA

KONU : Tarafımıza verilen süre içerisinde savunmalarımızın sunulmasından ibarettir.

AÇIKLAMALAR :

Her ne kadar tarafımıza Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesinde düzenlenen suçlardan soruşturma başlatılmış ve dava açılmışsa da, müvekkile yöneltilen suçlamalar haksız ve mesnetsizdir. Şöyle ki;

Müvekkil hakkında sahte fatura ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme fiili isnat edilmektedir. Ancak işbu isnat sürecinde elde edilen delil ve emareler hukuka uygun olmayan şekillerde temin edilmiştir. Müvekkilin savunma hakkına riayet edilmemiş olup vergi idaresinin doğru ve sarih şekilde ispat ettiği bir suç bulunmamaktadır. Buna rağmen bu aşamaya kadar savunmalarımız dikkate alınmayarak iddianame düzenlenmiş ve işbu dava açılmıştır.

Müvekkilin düzenlediği ve işyerinde tutulan faturalar esasen müvekkile ait şirkete değil, aynı ofisi paylaşımlı olarak kullanan başka bir şirkete aittir. Vergi denetimine gelindiğinde esasen paylaşımlı ofisi kullanan diğer şirkete ait belgeler elde edilmiştir. Faturalar incelendiğinde faturanın kesildiği şirketin müvekkile ait şirket olmadığı görülecektir. Başka bir mükellefin işlediği belgede sahtecilik suçundan müvekkilin ceza alması, hukukun temel ilkelerinden olan cezaların şahsiliği ilkesine aykırılık doğuracaktır.

DELİLLER :

Dosyaya ibraz edilen faturalar,

Ofisin paylaşımlı kullanıldığına ilişkin kira sözleşmesi,

Üçüncü kişi şirket hakkında düzenlenen vergi incelemesi raporu,

Bilirkişi Raporu,

Sair tüm hukuki deliller.

SONUÇ VE TALEP : Yukarıda açıklanan sebepler çerçevesinde, savunmalarımız kabul edilerek müvekkil hakkındaki haksız ve mesnetsiz suçlamaların düşürülerek, müvekkilin BERAATİNE karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz.

Stj. Av. Berfin İlayda Güzel

Stj. Av. Berfin İlayda Güzel, 2016 yılında Yeşilköy Anadolu Lisesi'nden mezun olduktan sonra, Koç Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi bölümünde eğitim almaya başlamıştır. 2018 yılında öğrenime başladığı İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 2023 yılında mezun olmuştur.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Hemen Bilgi Al!