MakalelerimizYabancılar Hukuku

Türk Vatandaşlığı Başvurusu Nasıl Yapılır?

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ile Türk vatandaşlığının kazanılması, kaybedilmesi ve sair hususlar düzenlenmiştir. Vatandaşlık, bir devlete hukuki olarak bağlı olma halidir. Vatandaşlık, doğum, soybağı ile kazanılabileceği gibi başka yollarla da kazanılabilmektedir. Bu yazımızda Türk Vatandaşlığı’na ilişkin genel bilgiler paylaşılmış olup, hukuki uyuşmazlığınıza ilişkin detaylı bilgi için iletişim bölümündeki bilgilerden Çapa Hukuk Bürosu’na ulaşabilirsiniz.

Türk Vatandaşlığı Başvurusunun Şartları Nelerdir?

Türk Vatandaşlığı’na başvuru 5902 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.11 ile Türk Vatandaşlığı başvurusunun şartları belirtilmiştir. Buna göre;

MADDE 11 – (1) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancılarda;

a) Kendi millî kanununa, vatansız ise Türk kanunlarına göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak,

b) Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet etmek,

c) Türkiye’de yerleşmeye karar verdiğini davranışları ile teyit etmek,

ç) Genel sağlık bakımından tehlike teşkil eden bir hastalığı bulunmamak,

d) İyi ahlak sahibi olmak,

e) Yeteri kadar Türkçe konuşabilmek,

f) Türkiye’de kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olmak,

g) Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak,
şartları aranır.

Adım Adım Türk Vatandaşlığı Başvurusu

Türk vatandaşlığına başvuru için başvuru yapacak kişinin gerekli koşulları sağlaması ve il göç idaresine vatandaşlık başvurusunu yapması gerekmektedir. Makalemizin ilerleyen kısımlarında Türk vatandaşı olma koşulları, başvuru şartları, gerekli belgeler ve sair hususlar detaylı bir şekilde anlatılacaktır.

Türk Vatandaşı Olmanın Yolları

Türk vatandaşlığı doğumla veya sonradan kazanılabilecektir. Doğum ile Türk vatandaşı kazanılması, anne- babanın Türk vatandaşı olması ve/veya doğum yerinin Türkiye’de olması iledir. Ancak anne veya babası yani kanbağı Türk olmayan bir birey Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde doğsa bile doğrudan Türk vatandaşlığına hak kazanamayacaktır.

Sonradan vatandaş olma ise farklı şekillerde olabilir. Buna göre; yatırım yoluyla, beş yıl ikamet şartıyla, evlenme yoluyla, göçmen olarak, evlat edinme yoluyla, seçme hakkı ile Türk vatandaşlığı kazanılabilir.

5 Yıl İkamet Şartıyla Türk Vatandaşı Olmak

Türk vatandaşlığının 5 yıl ikamet şartıyla kazanılması genel vatandaşlık kazanma hallerindendir. Türk vatandaşı olmak isteyen kişi 5 yıl içinde Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde bulunmalıdır. Türk vatandaşı olmak isteyen kimse 5 yıl içerisinde de 12 aydan fazla yurt dışı çıkışı yapmamış olmalıdır.

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşı Olmak

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanmak, istisnai vatandaşlık kazanma hallerinden biridir. Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanılabilmesi için gerekli koşulların sağlanması ile birlikte Cumhurbaşkanı kararı gerekmektedir. Buna göre;

a) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında sabit sermaye yatırımı gerçekleştirdiği Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca tespit edilen.

b) En az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarındaki taşınmazı tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi koyulmak şartıyla satın aldığı veya kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulmuş, en az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarı peşin olarak yatırılan ve tapu siciline üç yıl süreyle devir ve terkini yapılmayacağı taahhüdü şerh edilmek şartıyla noterde düzenlenmiş sözleşme ile taşınmazın satışının vaat edildiği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca tespit edilen,

c) En az 50 kişilik istihdam oluşturduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca tespit edilen,

ç) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında mevduatı üç yıl tutma şartıyla Türkiye’de faaliyet gösteren bankalara yatırdığı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilen.

d) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında Devlet borçlanma araçlarını üç yıl tutmak şartıyla satın aldığı Hazine ve Maliye Bakanlığınca tespit edilen,

e) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında gayrimenkul yatırım fonu katılma payı veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payını en az üç yıl elinde tutma şartıyla satın aldığı Sermaye Piyasası Kurulunca tespit edilen,

f) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında katkı payını, kapsamı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenen fonlarda tutma ve üç yıl sistemde kalma şartıyla bireysel emeklilik sistemine yatırdığı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilen,

Yukarıda belirttiğimiz parasal değerlerin belirlenmesinde, tespit tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının efektif satış kuru ve/veya çapraz döviz kuru esas alınır.

Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşı Olmak

Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 16. Maddesi ile evlilik yoluyla da Türk vatandaşlığının kazanılabileceği hüküm altına alınmıştır. Buna göre; yabancı bir eşin evlilik yolu ile vatandaşlık kazanması için kişinin en az üç yıl boyunca bir Türk vatandaşı ile evli olması gerekmektedir. Evlilik birliğinin gerçek olması yani aile düzeni içerisinde yaşanması ve aynı zamanda kamu düzenini bozacak ya da milli güvenliği tehlikeye sokacak eylemlerde bulunulmaması da gerekmektedir. Yabancı kişi ile Türk vatandaşının evliliği boşanma ya da Türk vatandaşının vefat etmesi ile sonuçlanmışsa da evlilik birliği en az üç sene devam etmiş olmalıdır.

Türk Vatandaşlığı Başvurusu İçin Gerekli Belgeler

Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik ile vatandaşlık başvurusu için gerekli belgeler belirtilmiştir. Buna göre;

  • İsteği belirten form dilekçe.
  • Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge, vatansız ise temininin mümkün olması halinde buna ilişkin belge.
  • Kişinin kimlik bilgilerini gösteren doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği gibi belge ve evli ise eş ve çocuklarının aile bağını kanıtlayan nüfus kayıt örneği veya benzeri belge.
  • Medenî hal belgesi ve evli ise evlenme belgesi, boşanmış ise boşanmayı kanıtlayan belge, dul ise eşine ait ölüm belgesi.
  • Türk vatandaşı birinci veya ikinci derece yakınları varsa bu kişilere ait müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği.
  • Kişinin genel sağlık bakımından tehlike teşkil edecek bir hastalığı bulunmadığına dair, usul ve esasları Sağlık Bakanlığınca belirlenmiş olan sağlık raporu.
  • Türkiye’de kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağladığına ilişkin gelirini veya mesleğini ispatlayan çalışma izni, vergi levhası, taahhütname veya benzeri belge.
  • Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz olarak beş yıl ikamet ettiğine dair il emniyet müdürlüğünden alınacak yurda giriş ve çıkış tarihlerini gösteren belge.
  • Başvuru tarihinden ileriye doğru vatandaşlık işlemlerinin sonuçlandırılmasına yetecek süreli ikamet tezkeresi.
  • Herhangi bir suç nedeniyle hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı bulunuyorsa onaylı bir örneği,
  • Kişinin doğum tarihinin ay ve günü bulunmuyorsa, doğum tarihinin tamamlanması için ülkesinin yetkili makamlarından alınmış belge, belgenin temin edilememesi halinde ise 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 39 uncu maddesi gereğince işlem yapılmasını kabul ettiğine dair imzalı beyanı.
  • Hizmet bedelinin Maliye veznesine yatırıldığını gösteren makbuz.

Türk Vatandaşlığı Başvurusu Nereye ve Nasıl Yapılır?

Türk vatandaşlığı başvurusu Türkiye’de il nüfus müdürlüklerine yapılır. Başvuru formu ile birlikte Türk vatandaşlığı başvurusu için gerekli belgeler de sunulmalıdır.

Kimler Türk Vatandaşlığı Başvurusu Yapabilir?

Türk vatandaşlığı şartlarını taşıyan kimselerce vatandaşlık başvurusu yapılabilir. Türk vatandaşlığı başvurusu yapacak olan kişinin ergin ve ayırt etme gücünün yerinde olması gerekmektedir. Ergin olmayan yani 18 yaşından küçükler için Türk vatandaşlığı başvurusu velilerce yapılır.

Vatandaşlık Başvurusunun Reddine İtiraz ve İptal Davası Süreci

Vatandaşlık başvurusunun reddedilmesi bir idari işlemdir. İdari işlem olduğundan idari işlemin iptali için İdare Mahkemesi’nde iptal davası açılması gerekmektedir. Vatandaşlık başvurusu için il göç idaresine başvuru yapılıyor olsa da idare davasında davalı İç İşleri Bakanlığı olacaktır. Vatandaşlık başvurusunun reddi için açılacak olan iptal davası için uygulanacak olan kanun İYUK’tur. Buna göre vatandaşlık başvurusunun reddine ilişkin açılacak olan iptal davası red kararının kişiye tebliğinden itibaren 60 gün içinde açılmalıdır.

Vatandaşlık Başvurusu Kaç Gün İçinde Sonuçlanır?

Vatandaşlık başvurusunun sonuçlanması için kesin bir süre bulunmamakla birlikte yapılan başvuruda sunulan evrakların tam olup olmaması da başvurunun sonuçlanmasında önem arz etmektedir. Eksik evrakların tamamlanması ile süreç uzayacaktır. Bununla birlikte genel olarak bir-iki sene arasında vatandaşlık başvurusu sonuçlanmaktadır.

Vatandaşlık Başvurusunda Ödenmesi Gereken Harç ve Ücretler Nelerdir?

2023 yılı için Türk Vatandaşlığı başvurusu hizmet bedeli 115 TL’dir.

Vatandaşlık Başvurusunun İptali Mümkün Mü?

Vatandaşlık başvurusunda bulunan kişi, başvurusu sonuçlanana kadar başvurusunu iptal edebilir. Bunun yanı sıra vatandaşlık başvurusu yapan kişi vatandaşlık şartlarını taşımamasına rağmen yalan bilgi vermiş ya da gizlemişse o kişinin ve ailesinin (eşi ve çocukları) başvuruları da iptal edilir.

Oturma İzni İle Vatandaşlık Başvurusu Aynı Şey Mi?

Oturma izni ile vatandaşlık aynı şey değildir. Toplum nezdinde her ne kadar birbirine benzetilen iki işlem olsa da bariz farkları bulunmaktadır. Şöyle ki;

Oturma İzni

Vatandaşlık

5-10 yıl gibi süreler için verilir, uzatılabilir. Vize muhafiyeti bittikten sonra da ülkede kalınabilinecektir. Kişi ülkede ikamet edebilecektir.

Artık o ülkenin vatandaşı olunduğundan ülke içerisinde belirli bir süre bulunma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ülkede ikamet zorunluluğu bulunmamaktadır.

Vatandaş olunmadığından o ülkenin vatandaşlarının yararlanacağı sosyal hak ve yardımlardan faydalanamayacaktır.

Ülke vatandaşı olduğundan ülke/ devlet tarafından sağlanan imkanlardan faydalanabileceklerdir.

Vatandaşlık Başvurusu Yapacak Kişilerin Türkiye’de Bulunması Zorunlu Mu?

Türkiye’de vatandaşlık başvurusu yapan kişinin başvuru yapmadan evvel beş yıl boyunca kesintisiz bir şekilde Türkiye’de bulunması gerekmektedir. Dolayısıyla vatandaşlık başvurusu esnasında da Türkiye’de olmaları gerekmektedir.

Av. Yonca İşsever Çapa

Av. Yonca İşsever Çapa, Özel Çamlıca Bilfen Anadolu Lisesi’nden mezun olduktan sonra Özyeğin Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde hukuk eğitimi almıştır. 2018 yılında Özyeğin Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olmuştur.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Hemen Bilgi Al!