MakalelerimizTüketici Hukuku

Tüketici Mahkemesi ve Görevleri

6502 sayılı Tüketicinin Korunmasına Dair Kanun m.73 uyarınca tüketici işlemlerinden kaynaklı uyuşmazlıkların çözümü için tüketici mahkemeleri görev alacaktır. Bu yazımızda Tüketici Mahkemesi’ne ilişkin genel bilgiler paylaşılmış olup, hukuki uyuşmazlığınıza ilişkin detaylı bilgi için iletişim bölümündeki bilgilerden Çapa Hukuk Bürosu’na ulaşabilirsiniz.

Tüketici Mahkemesi Nedir?

6502 sayılı Tüketicinin Korunmasına Dair Kanun M.73 uyarınca tüketici işlemlerinden kaynaklı uyuşmazlıkların çözümü için tüketici mahkemeleri görevlidir. Tüketici Mahkemesi, Asliye Hukuk Mahkemeleri ve Sulh Hukuk Mahkemeleri haricinde kalan belirli türde davalara bakan bir mahkemedir.

Tüketici ve Tüketici İşlemleri Nelerdir?

6502 sayılı Tüketicinin Korunmasına Dair Kanun M.3/k ile tüketici; M.3/l ile tüketici işlemi tanımlanmıştır. Buna göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişidir.

Tüketici işlemi ise; Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemdir.

Tüketici Mahkemesinin Görevleri Nelerdir?

6502 sayılı Tüketicinin Korunmasına Dair Kanun M.73 ile tüketici mahkemesinin görevlerine genel bir tanım yapılmıştır. Buna göre tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalara tüketici mahkemeleri bakacaktır. Aynı Kanun’un Tanımlar başlıklı 3. Maddesinin l bendi ile de tüketici mahkemesinin görevli olduğu diğer alanlar düzenlenmiştir. Buna göre; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemler tüketici mahkemesinin görevine girmektedir.

Yine alışverişe konu olan; taşınır eşya, konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallar ile elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri her türlü gayri maddi mallara ilişkin uyuşmazlıklar da tüketici mahkemesinin görev alanına girmektedir. Tüketici mahkemesine başvuru yapılabilmesi yani dava açılabilmesi için öncelikle başvuru sınırının aşılması gerekmektedir. Şöyle ki; değeri 66.000,00-TL altında olan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. Bu değer 2023 yılı için 66.000,00-TL olup, her sene değişmektedir. 66.000,00-TL’nin altında kalan başvurular için tüketici hakem heyetleri görevli olacaktır.

Tüketici Mahkemesine Nasıl Başvurulur?

Tüketici Mahkemesi’ne başvuru yapılması için dava dilekçesi ve deliller gereklidir. Dava dilekçesinde tüketici sıfatını haiz olan taraf tüketici işlemini ve neden dava açmak istediğini açıkça anlatmalıdır. Ürünün ya da hizmetin ayıplı olup olmadığını gerekçelendirmelidir. Bu hususu desteklemek için hizmet ya da ürünün fatura, dekont, resim, video ve sair delilleri de sunmalıdır.

Tüketici Mahkemesinde Yargılama Usulü

Tüketici mahkemelerinde yargılama usulü basit yargılamadır. Buna göre; dava dilekçesi ve cevap dilekçesi ile dilekçe süreci tamamlanmaktadır. Taraflar dava dilekçeleri ve cevap dilekçeleri ile tüm dayanaklarını, beyanlarını, savunmalarını ve delillerini sunmalıdır. İddianın genişletilmesi yasağı mevcuttur. .

Tüketici Mahkemesinin Vermiş Olduğu Görevsizlik Kararı

Tüketici mahkemesinin görev alanına girmeyen bir konuda dava açılmış ise tüketici mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verilecektir. Görevsizlik kararına binaen mahkeme dosyayı, re’sen görevli mahkemeye göndermeyecektir. Görevli mahkemede yargılamanın yapılması için tarafların talep etmesi gerekmektedir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 20. Maddesi uyarınca görevsizlik kararının kesinleşmesi ile birlikte taraflar iki hafta içerisinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmelidir.

Tüketici Mahkemesi Kararına İtiraz

Tüketici mahkemesi kararına itiraz yolu açıktır. Yani tüketici mahkemesinin kararı istinaf ve/veya temyiz edilebilir. Tüketici mahkemesi kararının istinaf ve/veya temyiz edilebilmesi için şartları taşıması gerekmektedir. Buna göre;

Tüketici mahkemesi kararının istinaf edilebilmesi için;

  • Tüketici mahkemesi kararının istinaf edilebilmesi için aleyhe hükmedilen meblağın 17.830,00-TL’yi aşması gerekmektedir. Bu rakamın altında kalan kararlar kesin olup, istinaf yolu kapalıdır.

Tüketici mahkemesi kararının temyiz edilebilmesi için;

  • Tüketici mahkemesi kararının istinaf edilebilmesi için aleyhe hükmedilen meblağın 238.730,00-TL’yi aşması gerekmektedir. Bu rakamın altında kalan kararlar kesin olup, istinaf yolu kapalıdır.

Tüketici Mahkemesinde Vekalet Ücreti

03.09.2022 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Tebliği’nin 12. Maddesi ile tüketici mahkemesi ve tüketici hakem heyetleri kararlarına ilişkin vekalet ücretleri düzenlenmiştir. Buna göre;

Madde 12 – Tüketici mahkemeleri ve tüketici hakem heyetlerinde ücret;

  1. Tüketici hakem heyetlerinin tüketici lehine verdiği kararlara karşı açılan itiraz davalarında, kararın iptali durumunda tüketici aleyhine, bu Tarifenin üçüncü kısmına göre vekâlet ücretine hükmedilir.
  2. Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.
  3. Ancak, mevcut olduğu halde tüketici hakem heyetine sunulmayan bir bilgi veya belgenin tüketici mahkemesine sunulması nedeniyle kararın iptali halinde tüketici aleyhine vekalet ücretine hükmedilemez.

Tüketici hakem heyeti sürecinde mevcut olmasına rağmen hizmet veya ürün sağlayıcısında bulunan bir delil, tüketici mahkemesi sürecinde sunulursa ve sunulan delil ışında tüketici aleyhine kararının iptaline karar verilirse hizmet veya ürün sağlayıcısının vekiline vekalet ücretine hükmedilmeyecektir.

Tüketici Mahkemesi Kararından Sonra Ne Yapılmalı?

Tüketici mahkemesi kararından sonra kararın kesinleşmesinin beklenmesine gerek yoktur. Tüketici mahkemesi kararları kesinleşmeden icraya konulabilecek türden kararlardır. Ürünün ayıbı aynen değişim, bedelin iadesi için tüketici ve/veya vekili icrai işlem başlatarak mahkemenin kararının ifa edilmesini sağlayabilecektir.

Tüketici Mahkemesine Başvuru Arabuluculuğa Tabi Midir?

Tüketici mahkemesinde dava açmadan önce davacının arabuluculuğa başvurması zorunludur. Bir diğer anlatımla tüketici mahkemesinde dava açabilmek için arabuluculuk dava şartıdır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile bu durum hüküm altına alınmıştır. Buna göre;

Dava şartı olarak arabuluculuk MADDE 73/A – (Ek:22/7/2020-7251/59 md.)

(1) Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Şu kadar ki, aşağıda belirtilen hususlarda dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz:

a) Tüketici hakem heyetinin görevi kapsamında olan uyuşmazlıklar

b) Tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar

c) 73 üncü maddenin altıncı fıkrasında belirtilen davalar

ç) 74 üncü maddede belirtilen davalar

d) Tüketici işlemi mahiyetinde olan ve taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar

(2) 7/6/2012 tarihli ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin on birinci fıkrası tüketici aleyhine uygulanmaz.

(3) Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya tarafların anlaşmaları ya da anlaşamamaları hâlinde tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti, Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Ancak belirtilen hâllerde arabuluculuk ücreti, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinin eki Arabuluculuk Ücret Tarifesinin Birinci Kısmına göre iki saatlik ücret tutarını geçemez.

(4) Arabuluculuk faaliyeti sonunda açılan davanın tüketici lehine sonuçlanması hâlinde arabuluculuk ücreti, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre davalıdan tahsil olunarak bütçeye gelir kaydedilir.

Av. Yonca İşsever Çapa

Av. Yonca İşsever Çapa, Özel Çamlıca Bilfen Anadolu Lisesi’nden mezun olduktan sonra Özyeğin Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde hukuk eğitimi almıştır. 2018 yılında Özyeğin Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olmuştur.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Hemen Bilgi Al!