İş ve Sosyal Güvenlik HukukuMakalelerimiz

Sigortasız İşçi Çalıştırmanın Cezası

Sigortasız işçi çalıştırma, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu’na göre işveren işçinin bünyesinde çalıştığını SGK’ya bildirmeli ve işe giriş tarihinden itibaren sigorta primlerini yatırmalıdır. Ancak bazı işverenler bünyesinde çalışan işçilerin sigortalarını yapmamakta ve SGK’ya ödemeleri gereken primleri ödememekte, bir diğer anlatımla kötü niyetli bir şekilde hareket etmektedirler.

Bu yazımızda sigortasız işçi çalıştırmaya ilişkin genel bilgiler paylaşılmış olup, hukuki uyuşmazlığınıza ilişkin detaylı bilgi için iletişim bölümündeki bilgilerden Çapa Hukuk Bürosu’na ulaşabilirsiniz.

Sigortasız İşçi Çalıştırmanın Göstergesi Nedir?

İş sözleşmesi ile bir işveren ile çalışan kişiler için işveren tarafından sigorta primlerinin yatırılması gerekmektedir. Bir kişinin sigortalı olması halinin ne zaman başlayacağı 5510 sayılı Kanun’un 7/a bendi ile belirtilmiştir. Buna göre; “(a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için çalışmaya, meslekî ve teknik eğitime, meslekî ve teknik ortaöğretim sırasında tamamlayıcı eğitim ya da alan eğitimine, staja veya bursiyer olarak göreve başladıkları tarihten” itibaren sigortalı olunmaya başlar. İşveren tarafından yapılacak olan işe giriş bildirgesi ile kişi sigortalı olarak çalışmaya başlar. Yani işçinin SGK’ya işe giriş bildirgesi yapılmamış olması sigortasız çalıştığının en basit göstergesidir.

Sigortasız İşçi Çalıştırmanın Cezası

Sigortasız İşçi Çalıştırma Şikayeti Nasıl ve Nereye Yapılır?

Sigortasız çalıştığını tespit eden işçi, doğrudan SGK’ya giderek şikayetçi olabileceği gibi ALO 170’i arayarak da şikayetçi olabilir. ALO 170 üzerinden yapılan şikayetlerde şikayet edenlerin kimlik bilgileri KVKK kapsamında gizli tutulacaktır. Eğer işe giriş bildirgeniz yapılmamış yani sigortasız olarak çalışmakta iseniz bir İŞ HUKUKU Avukatından danışmanlık almanızda fayda bulunmaktadır.

Sigortasız İşçi Çalıştırma Şikayetinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Sigortasız işçi çalıştırma şikayetinde dikkat edilmesi gerekenler;

  • İş yeri hakkında ayrıntılı olarak bilgi verilmeli (ünvanı, vergi kimlik numarası, kaç işçi çalıştığı gibi),
  • Kaç işçinin sigortasız olarak çalıştırıldığı,
  • Hangi tarihten itibaren sigortasız çalıştırıldığı.

Sigortasız İşçi Çalıştırmanın Cezası 2024

Sigortasız işçi çalıştıran işverenlerin tespit edilmesi ve yapılacak olan inceleme neticesinde söz konusu işverenlere idari para cezası kesilecektir. Söz konusu cezalar her sene değişmekte olup, 2024 yılı için;

  • İşe başlama bildirgesinin verilmemesi halinde 20.016,00 TL,
  • SGK beyannamesinin verilmemesi durumunda 20.016,00 TL,
  • 1 ay boyunca sigortasız çalıştırılması halinde 41.000,00 TL,
  • İşçi sigortasız olarak 2 aydır çalıştırılıyorsa cezası 82.000,00 TL,
  • yıl sigortasız işçi çalıştırma cezası işe giriş harici ortalama cezası 240.000,00 TL’dir
  • Sigortasız çalıştırılan işçiye ait primlerin geç ödenmesine ilişkin gecikme cezası,
  • Teşvik primlerinden yararlanamama,
  • İş kazası ve meslek hastalığından kaynaklı tazminatlar ve bağlanacak olan gelirlerin işverence ödenmesi.

Sigortasız İşçi Çalıştırma Durumunda Tazminat Davası

Bilindiği üzere bir işçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için o iş yerinde en az 1 yıl çalışmış olması gerekmektedir. Aksi takdirde kıdem tazminatına hak kazanamayacaktır. İşçinin kıdem tazminatına hak kazanabilecek şekilde kendi çıkması ya da işverence çıkarılmış olması gerekmektedir. Ancak işçi, o işveren bünyesinde hiç çalışmamış gibi gözüküyorsa yani sigortası yapılmamış ise o halde kıdem tazminatı alamaz. Hakeza işçi, geçerli bir neden olmaksızın işten çıkarıldığını iddia ediyor ve tekrar aynı işyerinde ve aynı görevde çalışmak istiyorsa işe iade davası açmalıdır. İşe iade davası neticesinde en az 4 aylık boşta geçen süre tazminatı ve 4 aylık işe başlatmama tazminatı işverence ödenir. Ancak işçinin sigortası yok ise bu davanın açılması da mümkün olamayacaktır.

Sigortasız İşçi Çalıştırmada Zamanaşımı

Sigortasız olarak çalıştırılan işçi, SGK’ya bildirim yapılması ve sigorta primlerinin ödenmesi için dava açabilir. Bu davayı açabilmeleri için 10 yıllık zamanaşımı öngörülmüştür.

Sigortasız Çalışıyorum, Ne Yapmalıyım?

Sigortasız çalıştığını tespit eden işçi, doğrudan SGK’ya giderek şikayetçi olabileceği gibi ALO 170’i arayarak da şikayetçi olabilir. ALO 170 üzerinden yapılan şikayetlerde şikayet edenlerin kimlik bilgileri KVKK kapsamında gizli tutulacaktır. Eğer işe giriş bildirgeniz yapılmamış yani sigortasız olarak çalışmakta iseniz bir İŞ HUKUKU Avukatından danışmanlık almanızda fayda bulunmaktadır.

Sigortasız İşçi Çalıştırmada Ceza Miktarını Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Kaç işçinin sigortasının yatırılmadığı, ne kadar süre yatırılmadığı, eksik prim ödemesi ya da sigorta giriş bildirimi yapılıp yapılmadığı gibi haller sigortasız işçi çalıştırmada ceza miktarını etkileyen faktörler olarak sayılabilir.

Hizmet Tespit Davası Nedir?

Hizmet tespit davası, sigortasız olarak çalışan işçinin işverene karşı açtığı bir dava türü olup, o işveren bünyesinde çalıştığını ancak sigorta primlerinin ödenmediğinin tespit edilmesi amacıyla açılır. Hizmet tespit davası açıldığında işçi, o işyerinde çalıştığını ispatlamakla yükümlüdür.

Bu minvalde;

  • Sosyal Güvenlik Kurumu’na işçilik sigortası bildirilmeyen kişiler
  • Sosyal Güvenlik Kurumu’na hizmet süresi eksik bildirilen kişiler
  • Sosyal Güvenlik Kurumu’na girişleri süresi içinde yatırılmayan kişiler
  • Sosyal Güvenlik Kurumu’na sigortası hiç yaptırılmayan kişiler
  • Sosyal Güvenlik Kurumu’na işten ayrılmamasına rağmen giriş-çıkış yapmış gibi gösterilen kişiler hizmet tespit davası açabilirler.
  • Hizmet tespit davası açılabilmesi için zamanaşımı 5 yıldır. Bu beş yıllık süre işçinin o iş yerinde çalıştığı son tarihten itibaren başlar.

Çalışanın Sigortası Ne Zaman Başlatılmalıdır?

5510 sayılı Kanun’un 8. Maddesi ile çalışanın sigortasının ne zaman başlatılması gerektiği şu şekilde belirtilmiştir;

“Sigortalı bildirimi ve tescili

MADDE 8- (Değişik birinci fıkra: 17/4/2008-5754/6 md.) İşverenler, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılan kişileri, 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlüdür. Ancak işveren tarafından sigortalı işe giriş bildirgesi;

a) İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için, en geç çalışmaya başlatıldığı gün,

b) Yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarına sefer esnasında alınarak çalıştırılanlar ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerlerinde; ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde çalışmaya başlayan sigortalılar için, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç söz konusu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar,

c) Kamu idarelerince istihdam edilen 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa göre işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel ile kamu idarelerince yurt dışı görevde çalışmak üzere işe alınanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde, Kuruma verilmesi halinde, sigortalılık başlangıcından önce bildirilmiş sayılır.

Sigortalılar, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç bir ay içinde, sigortalı olarak çalışmaya başladıklarını Kuruma bildirirler. Ancak, sigortalının kendini bildirmemesi, sigortalı aleyhine delil teşkil etmez.”.

Sigortasız Çalışan İşçi Primlerini Tamamlatmak İçin Ne Yapmalıdır?

Sigortasız çalışan işçi primlerini tamamlatabilmek için hizmet tespit davası açabileceği gibi SGK’ya şikayette de bulunabilir.

Av. Buğra Çapa

Av. Buğra Çapa, Tekirdağ Anadolu Lisesi’nden mezun olduktan sonra Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde hukuk eğitimi almıştır. 2019 yılında Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olmuştur.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Hemen Bilgi Al!