Ceza HukukuMakalelerimiz

Hakaret Sayılan ve Sayılmayan Kelimeler

Kişinin onur ve haysiyetiyle ilgili doğrudan bağlantılı olan hakaret suçu 5237 sayılı TCK M. 125 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bir kimsenin şeref ve gururunun incitilmesi, kişilik haklarını zedelemektedir dolayısıyla hakaret suçu doğrudan kişilik hakları ile ilişkilidir.

Bu yazımızda hakaret sayılan ve sayılmayan kelimelere ilişkin genel bilgiler paylaşılmış olup, cezai uyuşmazlığınıza ilişkin detaylı bilgi için iletişim bölümündeki bilgilerden Çapa Hukuk Bürosu’na ulaşabilirsiniz.

Hakaret Nedir? Hakaret Suçu Nasıl Oluşur?

Hakaret suçu kasten işlenebilecek bir suçtur. Şerefe karşı suçlar başlığında düzenlenen hakaret suçu; birey olmaktan kaynaklanan kişilik haklarının zedelenmesi, diğer kişilerin gözünde sahip oldukları itibarı ve saygınlığı kaybetmeleri ve bundan dolayı duydukları buhran ile meydana gelir. Kişileri buhrana düşürecek ve değersizleştirecek söz ve davranışlar, belirli somut fiillerle veya olgularla işlenebileceği gibi soyut ve genel nitelikteki söz ve davranışlarla da işlenebilir.

Hakaret Sayılan ve Sayılmayan Kelimeler

Hakaret suçu mağdurun huzurunda gerçekleşip gerçekleşmemesine göre huzurda hakaret suçu ve gıyapta hakaret suçu olarak ikiye ayrılır. Huzurda hakaret suçunun işlenebilmesi için mağdurun bizzat arada bir vasıta olmadan hakarete maruz kalması gerekir. Fakat hakaret eden kişi ile mağdurun yüz yüze gelmesi zorunluluk arz etmez, farklı vasıtalarla ulaşması da huzurda hakaret suçu oluşturur. Örneğin; mağduru muhatap alan sözlü, görüntülü veya sesli bir iletiyle hakaretin ulaşması huzurda hakaret suçunu oluşturur. Gıyapta hakaret suçunun işlenebilmesi için ise mağdur hariç mutlaka en az üç kişi ile ihtilat edilerek işlenmesi gerekmektedir. Hakaret suçunun mağdurun huzurunda işlenmemesi kişinin diğer insanlar nezdindeki itibarını sarsmış veya onurunu incitmiş olduğu gerçeğini yok etmiyor bu yüzden hakaretin mağdurun huzurunda veya gıyabında işlenmiş olması neticeyi değiştirmemektedir.

Hakaret Sayılan Kelimeler

Hakaret sayılan kelimeler kanunda tek tek belirtilmemiştir, hakaret suçunda önemli olan kişiyi değersizleştirecek ve kişilik haklarını zedeleyecek fiillerin cezalandırılmasıdır. Yargıtay kararlarına göre örnek olarak bir kişiye; “şerefsiz”, “gerizekalı”, “salak”, “adi”, “haysiyetsiz”, ”hayvan”, “müsvedde”, “pislik”, “alçak”, “fahişe”, “hırsız”, “rüşvetçi”, ”eşek”, “öküz”, “it”,”ahlaksız”, vb. gibi sözler söylemenin veya hayvan isimleri ile hitap etmenin ve küfür olarak nitelendirebilecek kelimeler hakaret suçunu oluşturur.

Hakaret Suçu Oluşturmayacak Kelimeler

Hakaret sayılan kelimeler kanunda tek tek sayılmadığı gibi hakaret suçu oluşturmayacak kelimeler de tek tek sayılmamıştır. Hakarete uğrayan mağdurun kişisel özellikleri hariç kendisine yöneltilen fiil ispatlandığı takdirde hakaret suçu oluşmaz. Örneğin; “Mehmet’in eşyalarını çaldın” denildiğinde, bu olgu ispatlanırsa hakaret suçu oluşmaz. Kaba ve nezaketsiz söz ve davranışlar da hakaret suçunu oluşturmaz. Eleştiri veya ağır eleştiri niteliğinde kelime ve sözler hakaret suçunu oluşturmaz. Yargıtay kararlarında hakaret sayılmayan örnek ifadeler şunlardır; “ukalalık yapma”, “menopozlu kadın kaşın gözün oynuyor”, “işlem yapmazsan adam değilsin, erkeksen yaparsın”, “cahilleri buraya koyuyorlar ondan sonra böyle oluyor”, “aç gözlü”, “ senin kafan bozuk”, “seni paramla satın alırım”, “lan”, “Allah belanızı versin”, “basitsin”, “köylüsünüz, buraya ait değilsiniz”, “siz eşkıya mısınız” , “adam değilsin lan”, “edepsizler”, “defol git”, “korkak”.

Beddua Etmek Hakaret Midir?

Beddua, bir temennide bulunma şeklidir. Bir kimse için kötü dilekte bulunma, kötü dua veya bir kimsenin başına kötü bir şey gelmesi için dua etmek anlamlarına gelmektedir. Beddua niteliğindeki kelimeler Yargıtay tarafından hakaret suçu olarak kabul edilmemektedir. Beddua etmenin suç sayılabilmesi için; muhatabın onur ve haysiyetini zedeleyecek şekilde aşağılayıcı nitelik taşımalıdır. Örneğin; “Allah belanı versin” cümlesinin bir kimseye karşı söylenmesi hakaret suçunu oluşturmaz.

Karaktersiz Demek Hakaret Midir?

Kaba ve nezaketsiz söz ve davranışlar hakaret suçunu oluşturmaz. Karaktersizlik, bir kişinin güvenilmez, samimiyetsiz veya ahlaki değerlere sahip olmayan biri olduğu manasına gelir bu kelime kaba ve nezaketsiz söz ve davranışlar arasındadır bu yüzden karaktersiz kelimesi hakaret suçunu oluşturmaz.

Gerizekalı Demek Hakaret Midir?

Gerizekalı terimi genellikle Türkiye’de aşağılayıcı bir kelime olarak kullanılır. Gerizekalı kelimesi kişinin onurunu ve haysiyetini zedeleyebilecek nitelikte bir kelimedir. Bu yüzden “gerizekalı” sözcüğü karşı tarafın onurunu zedelediği durumda hakaret suçunu oluşturur.

Kısaltılmış Küfürler Hakaret Sayılır Mı?

Günümüzde insanların çevrimiçi araçlarla iletişim kurması yaygınlaştığı gibi bununla beraber özellikle sosyal medya gibi platformlarda kişilerin birbirlerine hakaret içeren söylemleri bu platformların anonim yapısı nedeniyle daha fazla yaygınlaştı . Örneğin; “a.q”, “a.m.k”, “mk” gibi küfür kısaltmaları hakaret suçu oluşturur. Zira fail yine mağduru aşağılama amacı taşımaktadır.

Polis ve Askere Hitaben Hakaret Sayılmayan Kelimeler

Hakaret suçunun kamu görevlisine karşı göreviyle ilgili işlenmesi hali hakaret suçunun nitelikli hali olarak düzenlenmiştir. Bu nitelikli halin oluşumu için hakaretin kamu görevlisine karşı yapılması yeterli değildir aynı zamanda kamu görevlisinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle hakarette bulunulmuş olmalıdır. Fakat istisnai haller mevcuttur. Örnneğin; polis ve askere söylenen “siz kimsiniz”, “hayvanca davranan üniformalılar”, “defolun gidin”, “nerde bu devlet”, “lan” gibi görevli polisler ve askerlere söylenen sözler, uygulamaya göre, hukukta hakaret sayılmayan kelimeler ve sözlerdir.

Hemşire ve Doktora Hitaben Hakaret Sayılmayan Kelimeler

Hakaret suçunun kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenmesi hali hakaret suçunun nitelikli hali olarak düzenlenmiştir. Fakat istisnai haller vardır. Doktor ve hemşirelere karşı kullanılan bazı sözler incitici olsa da hakaret suçu kapsamında kullanılmamaktadır. Hemşire ve doktorlar yaptıkları iş dolayısıyla ağır eleştiri niteliğinde sözlere maruz kalabilmektedirler. Örneğin; “işini doğru yap”, “ne biçim doktorsun”, “kasap mısın” gibi sözler, hukukta hakaret sayılmayan sözlerdendir.

Hakaret Davasında İspat Nasıl Gerçekleşir?

Hakaret suçunun ispatı için herhangi özel bir delil ve yol öngörülmemiştir. Hakaret suçunu ispatlamanın çeşitli yolları vardır. Örneğin; tanıkların huzurunda hakaret gerçekleştirilmesi veya Whatsapp, SMS, mektup, ses kayıtları, program kayıtları gibi araçlarla hakaret suçu ispatlanabilir. Ayrıca hukuka aykırı bir şekilde elde edilen deliller dikkate alınmaz.

Hakaret Suçuyla Karşı Karşıya Kaldığınızda Ne Yapmalısınız?

Hakaret suçu şikayete bağlı bir suçtur. Mağdurun, hakaret fiillinin gerçekleşmesinden itibaren 6 ay içerisinde şikayette bulunması gerekmektedir. Bu süre zarfında şikayette bulunulmazsa şikayet hakkı sona erer. Mağdur doğrudan veya bir avukat aracılığıyla ilgili Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusunda bulunabilir.

Av. Buğra Çapa

Av. Buğra Çapa, Tekirdağ Anadolu Lisesi’nden mezun olduktan sonra Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde hukuk eğitimi almıştır. 2019 yılında Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olmuştur.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Hemen Bilgi Al!