Gayrimenkul HukukuMakalelerimiz

Ecrimisil Davası

Ecrimisil, haksız işgal veya fuzuli işgal anlamına gelmektedir. Hukukumuzca haksız zilyet olan kişilerin ödeyecekleri tazminat bedelleri ecrimisil olarak adlandırılmıştır. Ecrimisil bedelleri ecrimisil davası neticesinde ödenmektedir.

Ecrimisil Nedir?

Hukukumuzda ecrimisil kavramı açık bir şekilde düzenlenmemiştir. Ecrimisilin anlamını Yargıtay içtihatları ve doktrinden çıkarabilmekteyiz.

En genel anlamıyla ecrimisil, zilyet olmayan malikin, kötü niyetli olan zilyetten (işgalciden) istediği tazminattır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2006/3-284 E. – 2006/272 K. Sayılı içtihatı uyarınca; ecrimisil, kötü niyetli zilyedin ödemekle yükümlü olduğu tazminattır.

Ecrimisil Davası Nasıl Açılır?

Ecrimisil davası, gerekli usuli şartların karşılanması halinde açılabilecek bir davadır. Ecrimisile konu olan mal ya da taşınmazın kötü niyetli kişi/kişilerce malikin izni olmaksızın kullanılması halinde ecrimisil davası açılabilecektir.

Ecrimisil Davasının Şartları Nelerdir?

Ecrimisil davası açılabilmesi için birtakım şartlar vardır. Bu şartların varlığı halinde ecrimisil davası ikame edilebilir. Bunlar;

  • Malikin izni olmaksızın bir malın ya da taşınmazın kullanılıyor veya kullanılmış oluşu,
  • Kullanan kişinin yani işgalcinin kötü niyetli oluşu,
  • İşgal eden kişinin malikin sahip olduğu haklara sahip olmaması,
  • İşgal edilen mal ya da taşınmazın bir malikinin bulunması
  • Haksız işgalden kaynaklı malikin bir zarara uğraması,

Bununla birlikte haksız işgalcinin kusurlu olup olmaması ecrimisil tazminatı yönünden önem arz etmemektedir. Bir diğer deyişle kötü niyetli zilyedin kusuru aranmamaktadır.

Ecrimisil Davasında İhtarname Koşulu

Ecrimisil davası, özel hukuk kişilerine (gerçek ya da tüzel) ait mal veya taşınmazlara ilişkin açılabileceği gibi kamuya ait mal veya taşınmazlar için de açılabilir. İdareye yani kamuya ait bir mal olması halinde idarenin ecrimisil davası açarak ecrimisil tazminatı talep edebilmesi için öncelikle kötü niyetli zilyete ihtarname göndermesi gerekmektedir.

Gönderilen bu ecrimisil ihtarnamesi idarenin bir işlemi olduğu için haksız işgal eden tarafından İdare Mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Ecrimisil Davasında Kötüniyet

Yukarıda da belirttiğimiz üzere haksız işgalin kötü niyetli zilyet tarafından yapılması gerekmektedir. Bunun sebebi ise haksız zilyet, kötü niyetli olabileceği gibi iyi niyetli de olabilir. Bu noktada iyi niyetli zilyet ile kötü niyetli zilyede karşı uygulanacak yaptırımlar açısından fark bulunmaktadır.

İyi niyetli zilyetten ecrimisil tazminatı talep edilemeyecektir. Bunun sebebi TMK m. 993 uyarınca iyi niyetli zilyet, malikin hak sahibi olduğu mal ya da taşınmazı kullanma veya yararlandığında tazminat ödemekle yükümlü olmayacaktır. İyi niyetli zilyet zilyetliğinde bulunan mal ya da taşınmazı aynen malike iade etmekle yükümlüdür.

Kötü niyetli zilyet yönünden ise bu durum geçerli değildir. Kötü niyetli zilyet ecrimisil tazminatını ödemekle yükümlüdür.

TMK m.995 uyarınca kötü niyetli zilyet, zilyetliğinde bulunan mal ya da taşınmazı haksız bir şekilde elinde bulundurduğundan, işgal ettiğinden, kullandığından ve yararlandığından ötürü tazminat ödemek zorundadır.

Ecrimisil Davasında Zarar

Daha öncede belirttiğimiz üzere ecrimisil davasının açılabilmesi için malikin hak sahibi olduğu mal ya da taşınmaz üzerinde kötü niyetli zilyetin haksız işgalinin mevcudiyetinin devamı gerekmektedir.

Malikin ecrimisil davası neticesinde ecrimisil tazminatına hak kazanabilmesi için aynı zamanda kötü niyetli zilyetten zarar görmüş olması şartı da aranmaktadır. Bu hususta Yargıtay içtihatlarında da zararın talep edilebileceğini belirtmiştir.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2014/21271 E. , 2015/2069 K. Sayılı ilamında bu durumu “Bilindiği üzere, ecrimisil davaları haksız fiil benzeri davalar olup, bu davalarda ancak dava tarihine kadar gerçekleşmiş olan zarar istenebilir.” şeklinde belirtmiştir.

Kötü niyetli zilyet, ecrimisil tazminatı ödemekle yükümlü olduğu gibi kusurundan ötürü meydana gelen zararları TMK m.955/2 uyarınca malike ödemekle yükümlüdür.

Bu noktada önemli bir ayrım bulunmaktadır. Eğer ki kötü niyetli zilyet, malın ya da taşınmazın malikini biliyor ise beklenmeyen bir halden ötürü meydana gelen zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Bununla birlikte kötü niyetli zilyet malikin kim olduğunu bilmiyorsa beklenmedik bir halden meydana gelen (kusursuz sorumluluk) sorumlu değildir.

Mirasçılar Arasında Ecrimisil

Mirasçılar, elbirliği ile mülkiyete sahip olurlar. Dolayısıyla mal ya da taşınmazda mirasçılardan biri (paydaşlardan biri) diğer paydaşın hakkını haksız işgal ettiği takdirde haksız işgalin sonlandırılması için dava açabilir. Ancak mirasçı/ların diğer mirasçıya karşı ecrimisil davası açabilmesi için bir ön koşul mevcuttur. Bu ön koşul ise haksız işgalde bulunan mirasçının taşınmaz ilişkin intifa hakkından men edilmesidir.

İntifadan men edilme ön koşulunun birtakım istisnaları mevcuttur. Bunlar;

  • Ortak mülkiyete konu olan malın semerelerinden yararlanılması,
  • Bazı kamu kurum ve kuruluşlarının ortak mülkiyete sahip olması,
  • Mirasçılar arasında taksim sözleşmesi ya da fiili kullanım anlaşmasının varlığı,
  • Diğer paydaşlar yönünden daha evvelki bir tarihte hukuki işlem yapılmış olması hallerinde intifadan men koşulu aranmamaktadır.

Haksız İşgale Konu Olan Malın Birden Fazla Kişiye Ait Olması Durumunda Ecrimisil

Haksız işgale yani ecrimisile konu olan mal ya da taşınmaz birden fazla kişinin mülkiyetinde olabilir. Bu halde malikler haricindeki bir üçüncü kişi kötü niyetli zilyet olarak taşınmaz ya da malı kullanabilir ve semerelerinden yararlanabilir. Bu halde paydaşlardan biri, tüm paydaşlar adına haksız işgalin önlenmesini talep edebilir ancak ecrimisil davası açıp, ecrimisil tazminatı talep edemez. Bunun sebebi ise ecrimisil tazminatının parasal nitelikte olup, bölünebilir halde olmasıdır.

Ecrimisil Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

6100 sayılı HMK uyarınca ecrimisil davalarında Görevli Mahkeme, Asliye Hukuk Mahkemeleri’dir.

6100 sayılı HMK uyarınca ecrimisil davalarında Genel Yetkili Mahkeme, davalının ikamet adresindeki yer mahkemesinin yetkili olduğu kabul edilir. Bununla birlikte yukarıda da bahsettiğimiz üzere Yargıtay’ın yerleşik içtihatları uyarınca ecrimisil davaları haksız fiil davası olarak da kabul edildiğinden zararın meydana geldiği ya da gelme ihtimalinin olduğu ya da zarar görenin yerleşim yeri yer mahkemesi yetkili mahkemedir.

Ecrimisil Davası Geriye Dönük Kaç Yıl Açılabilir?

Kanun’da ecrimisil davası için bir dava zamanaşımı belirtilmemiştir. Yargıtay, ecrimisil için uygulanacak olan zamanaşımı süresini kira sözleşmelerinde olduğu gibi 5 yıllık süreye tabi tutmasının yanı sıra, söz konusu sürenin dava tarihi itibari ile başlayacağını kabul etmiştir.

Ecrimisil Davasına Nasıl İtiraz Edilir?

Yukarıda da belirttiğimiz üzere idare tarafından ecrimisil ihtarnamesi gönderilmesi halinde ihtarname bir idari işlem niteliğinde olduğundan öncelikli olarak haksız işgalci sıfatında olan kişi/lerce idareye idari işlemin düzeltilmesi için başvuruda bulunulabilir.

İdare, bu başvuruyu olumlu ya da olumsuz bir şekilde cevaplamalıdır. İdare tarafından ecrimisil tazminatının ödenmesi gerektiğine dair karar verilirse, haksız işgalci tarafından idare mahkemesinde idari işlemin iptali talepli iptal davası açılmalıdır.

Ecrimisil Bedeli Nasıl Hesaplanır?

Ecrimsil davası ile birlikte ecrimisil bedeli de hesaplanır. Ecrimisil bedelinin hesaplanmasında Yargıtay içtihatları uyarınca aşağıda belirteceğimiz hallerin hesaplanacağını söyleyebiliriz.

Yargıtay içtihatlarına göre ecrimisil bedelinin hesaplanmasında ilk esasa alınan husus, ecrimisil tazminatı talep edilen mal ya da taşınmazın en düşük kira bedeli ile birlikte kötü niyetli zilyetin haksız işgali sebebi ile taşınmaz ya da malda meydana gelen eskimeden kaynaklı zarar, hor kullanımdan kaynaklı zarar hesaplanır. Bu hesaplamalar, Mahkeme tarafından özel bilgi ve eğitim gerektirdiğinden bilirkişiye hesaplatılır.

Ecrimisil Ödemesi Nasıl Yapılır?

Ecrimisil tazminatı, idareye ecrimisil ihtarnamesine yapılan itiraz sonrasında verilen karar akabinde altmış gün içerisinde ilgili muhasebe departmanına ödenmelidir.

Ecrimisil Davası Hangi Davalarla Birlikte Açılabilir?

Ecrimisil davası, müdahalenin men’i (haksız işgalın sonlandırılması) ve tapu iptal ve tescil davaları ile birlikte ikame edilebilir.

Ecrimisil Davası Örnek Dilekçe

İSTANBUL (…) ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

SAYIN HAKİMLİĞİ’NE

DAVACI : ….

VEKİLİ    : Av. Buğra ÇAPA

DAVALI  :

HARCA ESAS DEĞER : 20.000,00-TL

KONU    : … adresinde bulunan maliki olduğum taşınmaza ilişkin ecrimisil tazminatının hesaplanması ve yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili talepli belirsiz alacak davamızdır.

AÇIKLAMALAR :

  • İstanbul ili, … ilçesi, … pafta, … ada, … parselde kain taşınmaz, müvekkil …’in annesi tarafından miras kalmış ve müvekkil söz konusu taşınmaz üzerinden 1/1 oranında maliktir.
  • Bununla birlikte müvekkil, … mesleğine sahiptir. Mesleği dolayısıyla yaklaşık 10 senedir dünyanın farklı şehirlerinde ikamet etmesi gerekmiştir. Dolayısıyla yukarıda açık adres bilgileri belirtilen arsa ile ilgilenememiştir. Ancak 2022 yılının Ekim ayında İstanbul’a yapmış olduğu ziyarette davalı …’nın sekiz senedir davaya konu olan ve müvekkilin mülkiyetinde bulunan arsa üzerinde tarım işleri yaptığını öğrenmiştir. Müvekkilin davalı tarafın arsayı bu şekilde kullandığına dair bir bilgisi olmadığı gibi muvafakati de bulunmamaktadır.
  • Davalı …’ın davacı müvekkile ait arsa niteliğindeki taşınmazı haksız işgal ettiği ve kötü niyetli bir şekilde haksız işgalinden kazanç sağladığı aşikardır. Dolayısıyla Yargıtay içtihatları uyarınca son beş yıllık ecrimisil tazminatının HMK m.107 uyarınca fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla yasal faizi ile birlikte şimdilik 20.000 TL ecrimisil tazminatının bilirkişi heyetince hesaplanarak davalı taraftan alınarak davacı müvekkile verilmesini talep gerekliliği hasıl olmuştur.

HUKUKİ SEBEPLER : TMK, HMK, Kadastro Kanunu ve sair tüm mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER  : Tapu kayıtları, mirasçılık belgesi, ihtarname, tanık beyanları, keşif, bilirkişi incelemesi ve diğer her türlü yasal delil.

SONUÇ VE TALEP   : Yukarıda arz ve izah edilen ve Sayın Mahkemenizce re’sen öngörülen sebeplerle;

  1. Davamızın KABULÜNE,
  2. HMK m.107 uyarınca fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000 TL’nin yasal faizi ile birlikte hesaplanarak davalıdan alınarak davacı müvekkile VERİLMESİNE,
  3. Yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine BIRAKILMASINA karar verilmesini vekaleten saygılarımızla arz ve talep ederiz.

DAVACI VEKİLİ

AV. BUĞRA ÇAPA

Av. Buğra Çapa

Av. Buğra Çapa, Tekirdağ Anadolu Lisesi’nden mezun olduktan sonra Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde hukuk eğitimi almıştır. 2019 yılında Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olmuştur.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Hemen Bilgi Al!