İş ve Sosyal Güvenlik HukukuMakalelerimiz

Askerlik Borçlanması

Türkiye Cumhuriyeti’nin 1111 sayılı Askerlik Kanunu uyarınca Türkiye Cumhuriyeti tebaası olan her erkek askerlik görevini yerine getirmekle yükümlüdür. Askerlik görevini yerine getiren erkek, askerlik süresi boyunca başka bir işte çalışamaz, sigortalı olamaz. Dolayısıyla askerlik yapan bir erkeğin muvazzaf askerlik süresince sigorta primleri yatırılamaz, bu süre sigortalarına işlemez. Ancak askerlik süresi için primlerin ödenerek emeklilik süresinin bu dönem için de işlenmesi sağlanabilir.

Bu yazımızda askerlik borçlanmasına ilişkin genel bilgiler paylaşılmış olup, hukuki uyuşmazlığınıza ilişkin detaylı bilgi için iletişim bölümündeki bilgilerden Çapa Hukuk Bürosu’na ulaşabilirsiniz.

Askerlik Borçlanması Nedir?

1111 sayılı Askerlik Kanunu uyarınca Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan her erkek, muvazzaf askerlik görevini yerine getirmekle yükümlüdür. Normal koşullarda askerlik yapan erkeklerin askerlik süreleri boyunca emekliliğe esas SGK primleri işlemez, ödenmez. Ancak 5510 sayılı kanununun 41/b maddesi gereğince “Er veya erbaş olarak silâh altında veya yedek subay, yedek astsubay okulunda geçen süreler” borçlanılabilmektedir. Hakeza 5434 sayılı Kanun uyarınca askere giden- muvazzaf askerlik yapan kişiler, e-devlet üzerinden yapacakları başvuru ile birlikte askerlikte geçen süreye ilişkin SGK primlerini ödeyerek, emeklilik sürelerine, primlerine ve dolayısıyla emeklilik maaşlarına etki ettirebilirler. Bu duruma askerlik borçlanması denmektedir. Bu sayede askerlik süresi de emekli olunurken çalışılmış gibi düşecektir.

Askerlik Borçlanması Nasıl Yapılır?

Askerlik borçlanması, e-devlet üzerinden yapılacak başvuru ile ya da SGK’ya yapılacak yazılı başvuru ile yapılabilecektir. E-devlet üzerinden yapılacak başvurular https://www.turkiye.gov.tr/sosyal-guvenlik-4a-askerlik-borclanmasi-basvurusu ya da https://www.turkiye.gov.tr/sosyal-guvenlik-4a-askerlik-borclanmasi-basvurusu linki aracılığı ile yapılabilecektir.

Askerlik Borçlanması Güncel Durum

Askerlik borçlanması, asgari ücretteki değişime göre değişiklik göstermektedir. 01.01.2024 tarihi itibariyle asgari ücrette meydana gelen değişiklik ile 2024 yılında ödenmesi gereken minimum borçlanma 213 TL, maksimum borçlanma ise 1.600 TL’dir.

Askerlik Borçlanmasının Şartları

Askerlik borçlanmasından faydalanabilmek için aranan şartlar şu şekildedir;

  • Muvazzaf askerlik görevini yerine getirmemiş veya askerlikten muaf tutulan kişiler askerlik borçlanması yapamazlar.
  • Muvazzaf askerlik veya ihtiyati askerliğini yapanlar ve askerliğini yedek subay olarak yapanların 1.1.1950 tarihinden sonra yedek subay okulunda öğrenci olanlar,
  • Borçlanma yapılacak askerlik süresi boyunca herhangi bir kurum/ kuruluş nezdinde SGK priminin ödenmemiş olması,

Askerlik Borçlanmasından Kimler Faydalanabilir?

Askerlik borçlanmasından faydalanabilecek kişiler;

  • Muvazzaf askerlik görevini yerine getirmiş kişiler (er- erbaş)
  • Askerliğini yapanlar ve askerliğini yedek subay olarak yapanların 1.1.1950 tarihinden sonra yedek subay okulunda öğrenci olanlar
  • Askerlik borçlanmasından yararlanmak istenen süre için SGK prim ödemesi olmayan er/ erbaşlar
  • Türk vatandaşlığına kabul edilen Türk soylu kişiler, vatandaşlık aldıkları tarihte 22 yaşını doldurmuş ve geldikleri ülkede askerlik yapmış iseler, bu süreleri belgelendirmeleri durumunda, Türkiye’deki benzer durumdaki kişilerin askerlik süresi kadar borçlanabilirler, ancak bu süre Türkiye’dekilerinkinden fazla olmamalıdır.

Askerlik Borçlanmasının Emekliliği Etkisi

Askerlik borçlanması ile bazı hallerde, sigorta başlangıç tarihi daha evvelki bir tarihe çekilebilir. Bir diğer deyişle sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülmektedir. Bu durum yaş olarak daha erken bir tarihte emeklilik imkanı sağlamaktadır. Bu durumda planlanandan daha erken bir tarihte emeklilik gerçekleşebilir. Hakeza askerlik borçlanması ile ödenen primler, emeklilik maaşına etki edip, maaş miktarında değişikliğe sebebiyet verebilir.

EYT Askerlik Borçlanması

Bir erkek, askerlik görevini yerine getirmeden evvel daha önce sigortalı olmamışsa ve ilk sigortalılığı askerlikten sonrasına denk geliyorsa askerlik borçlanması, ilk sigortalılık tarihini daha önceki tarihe alabilir. Bu durumda ilgili kişinin EYT’den faydalanmasına imkan sağlayabilir.

SGK Askerlik Borçlanması

Eğer bir kişi, askerlik görevini yerine getirmeden önce sigortalı ise (SSK, Bağkur ya da Emekli Sandığı) emeklilik sürecinde prim gün sayısına etki edecektir. Bilindiği üzere emekli olmak için en önemli şartlardan biri prim gün sayısının tamamlanmasıdır.

1999 Öncesi Askerlik Borçlanması

5510 sayılı Kanun uyarınca kişinin sigorta başlangıç tarihi 8 Eylül 1999 (08.09.1999) ile 30 Nisan 2008 (30.04.2008) tarihleri arasında olan erkek vatandaşlar 60 yaşını doldurma ve 7000 gün prim ödeme şartlarını yerine getirdikleri zamanda emekli olabilmektedirler. Bu konuda bu kişilere ayrı bir düzenleme kanun koyucu tarafından getirilmektedir. 60 yaşını doldurma, 4500 prim günü ödeme yapma ve 25 yıl sigortalılık süresini tamamlama şartlarını sağlamaları da emekli olmaları için yeterlidir.

2000 Öncesi Askerlik Borçlanması

5510 sayılı Kanuna göre askerlik yapan kişinin sigorta başlangıç tarihi 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında olan erkek vatandaşlar 60 yaşını doldurma ve 7000 gün prim ödeme şartlarını yerine getirdikleri zamanda emekli olabilmektedirler. Bu konuda bu kişilere ayrı bir düzenleme kanun koyucu tarafından getirilmektedir. 60 yaşını doldurma, 4500 prim günü ödeme yapma ve 25 yıl sigortalılık süresini tamamlama şartlarını sağlamaları da emekli olmaları için yeterlidir.

Askerlik Borçlanması Ne Kadar?

Askerlik borçlanması her yıl artıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu, askerlik borçlanmasının en son hesaplama sonuçlarını ve başvuru prosedürünü göstermektedir. Sigortalının askerlik borçlanmasının miktarını öğrenmek için ikametgâhına en yakın İl Sosyal Sigortalar Kurumu’na gitmesi gerekir. Bu kuruma giderken bir kişinin yanında Türkiye Cumhuriyeti kimlik belgesini ve askerlik ile ilgili bilgi ve belgeleri içeren evrakları olması gerekir. Bu belgelerin yardımıyla askerlik borçlanması için gerekli olan form doldurulur. 2024 yılı Ocak zamlarıyla birlikte, askerlik borçlanması yapmak isteyenler, 18 aylık askerlik borçlanması tutarı için en düşük 115.214,40 TL ödeme yapmalıdır. 12 aylık askerlik borçlanması için ise 76.809,60 TL ödeme yapılmalıdır. Askerlik borçlanmasının primi, sigortalının prime esas kazancının %32’sini oluşturmaktadır.

18 Aylık Askerlik Borçlanması Ne Kadar?

18 aylık askerlik borçlanması, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenen günlük asgari tutar ile 540 gün (18 ay) çarpılarak bulunacaktır.

15 Aylık Askerlik Borçlanması Ne Kadar?

15 aylık askerlik borçlanması, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenen günlük asgari tutar ile 450 gün (15 ay) çarpılarak bulunacaktır.

Askerlik Borçlanması Hesaplama 2024

Askerlik borçlanması hesaplama prosedürü şu şekilde yapılır:

  • Askerlik süresi belirleme: İlk adım, ne kadar süre askerlik yaptığınızı belirlemektir. Bu süre, askerlik hizmeti tamamen veya kısmen yerine getirilmişse hesaplanır.
  • Borçlanma bedeli hesaplama: Askerlik süresi ve ülkenin mevzuatı borçlanma bedelini belirler. Genel olarak, askerlik süresi üzerinden günlük bir prim ödenir. Sosyal güvenlik kurumu veya ilgili resmi kurumlar bu miktarı belirler. Örneğin, bir kişi 12 aylık bir askerlik borcunu ödemek istiyorsa, bu süre boyunca ödenecek toplam prim miktarının hesaplanacağı bir örnek vardır.
  • Başvuru ve ödeme süreci: Askerlik borçlanması yapmak isteyen kişiler, uygun sosyal güvenlik kurumuna başvurur ve ödeme sürecini takip eder.

Askerlik borçlanması işlemi her zaman uzun süre gerektirmez. Bu nedenle, her zaman askerlik süresinin tamamı ödenmek zorunda değildir. Emekli olmasına sadece iki ay kalmışsa, kişi askerlik borçlanmasına başvurabilir. Bununla birlikte, bireylerin borçlanabileceği en uzun süre askerlik hizmeti süresidir. 18 ay askerlik yapmış bir kişinin 20 aylık askerlik borçlanması talep etme hakkı yoktur. En fazla 18 ay boyunca askerlik borçlanması isteyebilir.

Askerlik borçlanmasını hesaplamak için borçlanılacak gün sayısı ve başvuru yılına ait günlük borçlanma bedeli gerekir. Askerlik borçlanması, “borçlanılacak 1 gün için” günlük brüt asgari ücretin %32’sinden az ve 7,5 katından fazla değildir. Ödenecek en düşük miktarı, borçlanılacak gün sayısını çarparak günlük brüt asgari ücretin %32’sini oluşturuyor ve en yüksek miktar 7,5 katıdır. Örneğin; Askerlik borçlanması, borçlanılacak gün sayısı x en düşük borçlanma ücreti veya çıkan sonucun 7,5 katıdır. Bu durumda;

  • 2024 yılı için 360 gün (12 ay) askerlik borçlanması bedeli en az: 360*143,08 = 76.809,6 TL.
  • 2024 yılı için 390 gün yani (13 ay) askerlik yapıldıysa bu askerlik borçlanmasının fiyatı en az 83 bin 210,40 TL.
  • 2024 yılı için 450 gün (15 ay) askerlik borçlanması bedeli en az: 450*143,08 = 96.012 TL.

Askerlik borçlanmasına dahil olan süreler şunlardır;

  • Türk Silahlı Kuvvetlerinde okuyanların, disiplinsizlik veya başka bir nedenle ayrılmaları halinde, harp okulu veya yüksek okulda geçen süre
  • Yedek subay okulunda geçirilen süre
  • Er ya da erbaş olarak silah altında geçirilen süre
  • Kendi hesaplarına okuduktan sonra TSK veya emniyet mensubu olanların normal öğrenim süreleri.

Yukarıda belirtilen adımlar genel bir kılavuz görevi görür. Kişi e-devletine girerek askerlik borçlanması tutarını görebilir. Bu işlemi gerçekleştirmek için https://www.turkiye.gov.tr/sosyal-guvenlik-borclanma-tutari-hesaplama adresini ziyaret etmelisiniz.

Askerlik Borçlanması Sorgusu Nasıl Yapılır?

E-devlet üzerinden ya da SGK’ya yazılı olarak verilecek askerlik borçlanması talebinden sonra e-devlet üzerinden ya da SGK’nın internet sitesi üzerinden yapılabilir. Askerlik borçlanması başvurusu gibi askerlik borçlanmasına ilişkin gelişmelerin takip edilmesi, sorgulanması da https://www.turkiye.gov.tr/sosyal-guvenlik-4a-askerlik-borclanmasi-basvurusu ya da https://www.turkiye.gov.tr/sosyal-guvenlik-4a-askerlik-borclanmasi-basvurusu linkleri aracılığıyla yapılacaktır.

Askerlik Borçlanması Nasıl Ödenir?

5434 sayılı Kanunun ek 8. maddesi gereği, borçlanma tahakkukları ilgililerin görev yaptıkları kurumlara gönderilmekte, kurumlarca da tahakkukunun ilgililere tebliğ edildiği tarihi takip eden aybaşından itibaren ilgililerin emekli keseneğine esas aylıkları üzerinden, emekli keseneği (%16) oranında taksitler halinde borç tutarının tahsil edilerek Kuruma gönderilmesi gerekmektedir. Borç tutarının defaten ödenmesi de mümkündür.

Askerlik Borçlanması Emekliliği Ne Kadar Geriye Çeker?

Yukarıda da açıkladığımız üzere kişi, askerlik öncesinde hiç sigortalı olmamış ise askerlik borçlanmasına başvurarak, ilk SGK sigortalı girişini daha evvelki bir tarihe getirebilir. Bu sayede EYT veya başkaca bir haktan yararlanabilir. Ancak askerlik süresi her vatandaş için ayrı olduğundan bu durumun emekliliği ne kadar geriye çekeceği her kişi bazında özel olarak değerlendirilmelidir.

Askerlik Borçlanması EYT’li Yapar Mı?

Bir erkek, askerlik görevini yerine getirmeden evvel daha önce sigortalı olmamışsa ve ilk sigortalılığı askerlikten sonrasına denk geliyorsa askerlik borçlanması gerekli koşulların varlığı halinde kişiyi EYT’li yapar ve bu kurumdan faydalanmasını sağlar.

Av. Buğra Çapa

Av. Buğra Çapa, Tekirdağ Anadolu Lisesi’nden mezun olduktan sonra Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde hukuk eğitimi almıştır. 2019 yılında Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olmuştur.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Hemen Bilgi Al!